Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

मारीचोपदेशः — Maricha’s Counsel to Ravana

On Rama’s Dharma and the Peril of Abduction

धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषममर्षणम्।चापबाणधरं तीक्ष्णं शत्रुसैन्यप्रहारिणम्।।3.37.16।।राज्यं सुखं च सन्त्यज्य जीवितं चेष्टमात्मनः।नात्यासादयितुं तात रामान्तकमिहार्हसि।।3.37.17।।

dhanur-vyādita-dīptāsyaṃ śarārciṣam amarṣaṇam | cāpa-bāṇa-dharaṃ tīkṣṇaṃ śatru-sainya-prahāriṇam || rājyaṃ sukhaṃ ca santyajya jīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥ | nātyāsādayituṃ tāta rāmāntakam ihārhasi ||

ดูลูกรัก อย่าละทิ้งราชอาณาจักร ความสุข แม้ชีวิตอันเป็นที่รักของตน แล้วเข้ามาใกล้พระราม ณ ที่นี้เลย—พระรามประหนึ่งมัจจุราชเอง; คันศรดุจปากอันอ้าเรืองไฟ ลูกศรเป็นเปลวเพลิง ทรงเดือดดาลดุร้าย เดชานุภาพคมกล้า และทรงทำลายกองทัพศัตรูได้สิ้น

राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; त्यक्तव्य-वस्तु (object of abandoning)
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; त्यक्तव्य-वस्तु
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सन्त्यज्यhaving abandoned
सन्त्यज्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-√त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; सम्-उपसर्ग; अर्थः—having abandoned
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; त्यक्तव्य-वस्तु
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
इष्टम्dear
इष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइष्ट (√इष्, कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—प्रिय (dear)
आत्मनःof yourself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन; सम्बन्ध—of yourself
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अति-आसादयितुम्to approach/assail
अति-आसादयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootअति-√सद्/√आसद् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; उपसर्गः अति; अर्थः— to approach/assail
तातdear one
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन; संबोधन
राम-अन्तकम्Rama the destroyer (like Death)
राम-अन्तकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—रामः एव अन्तकः (Rama as Death)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
अर्हसिyou should/ought
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन; अर्थः— you ought/are fit

Immeasurable indeed is the power of Rama to whom Sita, daughter of Janaka belongs. You are not competent to kidnap her, for she is under the refuge of Rama's bow in the forest.

M
Mārīca
R
Rāvaṇa
R
Rāma
B
bow
A
arrows

FAQs

The same dharmic warning is reiterated: do not pursue adharma that costs life and legitimate power.

This record reflects a repeated/overlapping pāṭha in the Southern Recension presentation, echoing the preceding warning.

Persistence in giving corrective counsel, even when the recipient is resistant.