Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

आरण्यकाण्डे चतुस्त्रिंशः सर्गः

Śūrpaṇakhā Reports to Rāvaṇa; Rāma’s Might and Sītā’s Description

ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः।।3.34.10।।एका कथञ्चिन्मुक्ताहं परिभूय महात्मना। स्त्रीवधं शङ्कमानेन रामेण विदितात्मना।।3.34.11।।

ṛṣīṇām abhayaṃ dattaṃ kṛta-kṣemāś ca daṇḍakāḥ || 3.34.10 || ekā kathañcin muktāhaṃ paribhūya mahātmanā | strī-vadhaṃ śaṅkamānena rāmeṇa viditātmanā || 3.34.11 ||

เหล่าฤๅษีได้รับความคุ้มครอง และทัณฑกะก็กลับสู่ความสงบสุข ครั้นข้าถูกพระรามผู้มีมหาตมันและรู้ตน—ผู้ลังเลที่จะฆ่าสตรี—ทำให้อับอาย ข้าก็ยังรอดชีวิตมาได้เพียงลำพังอย่างน่าอัศจรรย์

ṛṣīṇāmfor/of the seers
ṛṣīṇām:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
abhayamsafety
abhayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootabhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
dattamgiven
dattam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
FormPPP/क्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
kṛta-kṣemāḥsecured
kṛta-kṣemāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (√kṛ, धातु) + kṣema (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; daṇḍakāḥ-विशेषणम्
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
daṇḍakāḥDaṇḍaka (forest)
daṇḍakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṇḍaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ekāalone
ekā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; aham-विशेषणम्
kathañcitsomehow
kathañcit:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkathañcit (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय
muktāspared
muktā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
FormPPP/क्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
paribhūyahaving insulted
paribhūya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√bhū (धातु)
Formक्त्वा (gerund/absolutive)
mahātmanāby the great-souled one
mahātmanā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि; पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
strī-vadhamkilling a woman
strī-vadham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक) + vadha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śaṅkamānenahesitating/fearing
śaṅkamānena:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Root√śaṅk (धातु)
Formशतृ (present active participle); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
rāmeṇaby Rāma
rāmeṇa:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
viditātmanāself-knowing
viditātmanā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvidita (√vid, धातु) + ātman (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि; पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; rāmeṇa-विशेषणम्

Sages have been assured safety. Peace has been restored to Dandaka forest. As Rama, the great soul, who knows the self, hesitated to kill a woman, I was alone saved after this humiliation.

Ś
Śūrpaṇakhā
R
Rāma
D
Daṇḍaka
ṛṣis (seers)

FAQs

The verse reiterates dharma as protection of the righteous and restraint in violence; moral hesitation is treated as a sign of principled conduct.

A repeated/variant presentation (as transmitted in this Southern Recension dataset) of Śūrpaṇakhā’s report to Rāvaṇa about Rāma’s actions in Daṇḍaka.

Rāma’s restraint and principled awareness, even while enforcing protection and order.