Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

शूर्पणखाया रावणं प्रति नीत्युपदेशः

Surpanakha’s Political Admonition to Ravana

यस्मात्पश्यन्ति दूरस्थान् सर्वानर्थान्नराधिपाः।चारेण तस्मादुच्यन्ते राजानो दीर्घचक्षुषः।।।।

yasmāt paśyanti dūrasthān sarvān arthān narādhipāḥ | cāreṇa tasmād ucyante rājāno dīrghacakṣuṣaḥ ||

เพราะพระราชาทั้งหลายย่อมมองเห็นกิจการและภัยทั้งปวงแม้อยู่ไกล ด้วยอาศัยสายลับ จึงได้ชื่อว่า ‘ผู้มีเนตรยาวไกล’

यस्मात्since/because
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablative used adverbially): ‘since/because’
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दूरस्थान्distant/located far away
दूरस्थान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदूर + स्थ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दूरे स्थिताः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of arthān)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
अर्थान्matters/issues
अर्थान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
नराधिपाःkings
नराधिपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
चारेणby means of spies
चारेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu-phala (हेतु-फल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत: ‘therefore/for that reason’
उच्यन्तेare called
उच्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive); धातु: √वच् (to say/call)
राजानःkings
राजानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दीर्घचक्षुषःfar-sighted
दीर्घचक्षुषः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीर्घ + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (दीर्घे चक्षुषी यस्य/येषाम् = far-sighted); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of rājānaḥ)

Since kings can see things from a far-off place with the help of the spies they are called far-sighted.

R
Rāvaṇa
K
Kings (Narādhipas)
S
Spies (Cāras)

FAQs

Dharma in governance includes vigilance and truthful intelligence-gathering. Far-seeing rule is not mere suspicion, but responsible awareness used to protect subjects and uphold order.

In her speech, Śūrpaṇakhā invokes political doctrine—kings ‘see far’ through spies—pressing Rāvaṇa to act with informed decisiveness.

Rājadharma’s prudence: foresight and situational awareness. Ethically, such tools must be guided by satya and restraint, not by revenge.