Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

दूषणवधः

The Slaying of Dūṣaṇa and the Rout of Khara’s Host

ततः क्रोधसमाविष्टः प्रदीप्त इव तेजसा।।।।शरैरवाकिरत्सैन्यं सर्वतस्सहदूषणम्।

tataḥ krodhasamāviṣṭaḥ pradīpta iva tejasā | śarair avākirat sainyaṁ sarvataḥ saha dūṣaṇam ||

แล้วพระรามผู้ถูกความพิโรธครอบงำ และสว่างโชติช่วงด้วยเดชานุภาพ ดุจไฟลุก ทรงโปรยศรจากทุกทิศเข้าท่วมกองทัพ พร้อมทั้งทูษณะด้วย

tataḥthen
tataḥ:
काल-क्रियाविशेषण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: then/thereafter)
krōdhasamāviṣṭaḥovercome by anger
krōdhasamāviṣṭaḥ:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootkrōdha + sam-ā-viṣṭa (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (anger-possessed); भूतकृदन्त (sam-ā-√viś + kta); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'रामः' (understood) इति विशेषण
pradīptaḥblazing
pradīptaḥ:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootpra-√dīp (धातु) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'रामः' इति विशेषण
ivaas if
iva:
उपमान-सम्बन्धक (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक
tējasāwith brilliance
tējasā:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Roottējas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
śaraiḥwith arrows
śaraiḥ:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
avākiratcovered/filled (with arrows)
avākirat:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootava-√kṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
sainyamarmy
sainyam:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootsainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sarvataḥeverywhere
sarvataḥ:
देश-क्रियाविशेषण (Spatial adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsarvatas (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: on all sides)
sahatogether with
saha:
सहकारक (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय; सहार्थक (with/together with)
dūṣaṇamDūṣaṇa
dūṣaṇam:
सहकारक (Accompaniment)
TypeNoun
Rootdūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'सैन्यम्' इत्यस्य सहचर (accompanied entity)

The demons fell down on the ground with their shields and ornaments broken, their bows stained with blood splintered.

R
Rama
D
Dushana
R
Rakshasa army

FAQs

Dharma here is decisive protection: when evil forces attack, swift and proportionate action restores safety and moral order.

Rama counters Dūṣaṇa and the surrounding host by releasing arrows in all directions, turning the tide of battle.

Martial excellence guided by purpose—controlled power used to neutralize aggressors.