Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

महोत्पात-लक्षणानि

Omens before Khara’s Assault

जनस्थानसमीपे तु समागम्य खरस्वनाः।विस्वरान्विविधांश्चक्रुर्मांसादा मृगपक्षिणः।।।।

janasthāna-samīpe tu samāgamya kharasvanāḥ | visvarān vividhāṃś cakrur māṃsādā mṛga-pakṣiṇaḥ ||

ใกล้ชนะสถาน สัตว์ร้ายและนกกินเนื้อพากันมาชุมนุม แล้วส่งเสียงแหบห้าวไม่เข้าทำนองหลากหลายประการ เป็นสัญญาณเตือนความพินาศที่กำลังใกล้เข้ามา

जनस्थानसमीपेnear Janasthana
जनस्थानसमीपे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजनस्थान (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (जनस्थानस्य समीपम्), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्थानवाचक
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/अन्वयार्थक
समागम्यhaving gathered
समागम्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having assembled/come together’
खरस्वनाःharsh-voiced
खरस्वनाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootखर (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (खरः स्वनः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विस्वरान्discordant cries
विस्वरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘स्वर’ as sound/cry
विविधान्various
विविधान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विस्वरान् इत्यस्य विशेषणम्
चक्रुःmade/uttered
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मांसादाःflesh-eating
मांसादाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमांस (प्रातिपदिक) + आद (प्रातिपदिक; from √अद्)
Formतत्पुरुष-समास (मांसम् अदन्ति), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; मृगपक्षिणः इत्यस्य विशेषणम्
मृगपक्षिणःbeasts and birds
मृगपक्षिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक) + पक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (मृगाश्च पक्षिणश्च), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

A huge vulture, frightening to look at flew up and sat on top of the flag on the staff of gold.

J
Jana-sthāna
B
birds

FAQs

Dharma requires discernment (viveka): recognizing warning signs and not ignoring realities that demand protective action.

The environment around Jana-sthāna turns ominous as predatory creatures gather and cry out, signaling imminent conflict.

Situational awareness—an ability to perceive danger early and respond with steadiness.