Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

पञ्चवटी-निवासः

Settlement at Pañcavaṭī and Construction of the Hermitage

प्रीतोऽस्मि ते महत्कर्म त्वया कृतमिदं प्रभो।प्रदेयो यन्निमित्तं ते परिष्वङ्गो मया कृतः।।।।

prīto 'smi te mahat karma tvayā kṛtam idaṃ prabho |

pradeyo yan-nimittaṃ te pariṣvaṅgo mayā kṛtaḥ || 3.15.28 ||

“เราปลื้มปีติในตัวท่าน โอ้ผู้ประเสริฐ งานอันยิ่งใหญ่นี้ท่านได้กระทำแล้ว ด้วยเหตุนั้น สิ่งที่เราพึงมอบให้ได้ในบัดนี้คืออ้อมกอดของเรา”

प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रीत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; कृदन्त (PPP) from √प्री (to please)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन-रूपम् (Gen./Dat. sg. 'of/to you'); अत्र सम्बोधनार्थ-सम्बन्धः (to you)
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम् कर्म
कर्मdeed; task
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये 'महत्कर्म' (great deed)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (कर्तृ/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instr. 3), एकवचन
कृतम्done; accomplished
कृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formक्त (PPP): नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate) महत्कर्म
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् कर्म
प्रभोO master
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन (Voc.), एकवचन
प्रदेयःis to be given
प्रदेयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रदेय (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; विधिलिङ्गार्थक-तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive): 'to be given'
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative) निमित्तम्
निमित्तम्reason; cause
निमित्तम्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'for which reason'
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dat. 4), एकवचन (to you)
परिष्वङ्गःembrace
परिष्वङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिष्वङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन
मयाby me
मया:
Kartr-karana (कर्तृ/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instr. 3), एकवचन
कृतःdone; given
कृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formक्त (PPP): पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; विधेय-विशेषणम् परिष्वङ्गः

O my master, you have done a great task for which I have given you what I could give at the moment- a hug.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Gratitude and humility: dharma includes recognizing another’s sacrifice and responding with sincere appreciation, even if one cannot repay materially.

Rāma verbally thanks Lakṣmaṇa for building the hermitage, explaining that his embrace is his immediate gift of appreciation.

Rāma’s kṛtajñatā (thankfulness) and modesty—he honors Lakṣmaṇa’s work without entitlement.