Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

पञ्चवटी-निवासः

Settlement at Pañcavaṭī and Construction of the Hermitage

सुसंहृष्टः परिष्वज्य बाहुभ्यां लक्ष्मणं तदा।अतिस्निग्धं च गाढं च वचनं चेदमब्रवीत्।।।।

susaṃhṛṣṭaḥ pariṣvajya bāhubhyāṃ lakṣmaṇaṃ tadā |

ati-snigdhaṃ ca gāḍhaṃ ca vacanaṃ cedam abravīt || 3.15.27 ||

ด้วยความปลาบปลื้มยิ่ง พระองค์ทรงโอบกอดพระลักษมณ์ด้วยพระกรทั้งสองอย่างแน่นแฟ้นและเปี่ยมเมตตา แล้วตรัสถ้อยคำอันซาบซึ้งนี้

सुसंहृष्टःhighly delighted
सुसंहृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-संहृष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) from सम्-√हृष् (to be delighted) with सु-; विशेषणम् (राघवः)
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-√स्वज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): 'having embraced'
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr. 3), द्विवचन (du.)
लक्ष्मणम्Lakṣmaṇa
लक्ष्मणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक
अतिस्निग्धम्very affectionate
अतिस्निग्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति-स्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन; समासः अति + स्निग्ध (कर्मधारयः); विशेषणम् वचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधक
गाढम्deep; intense
गाढम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगाढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन; विशेषणम् वचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधक
वचनम्words; speech
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधक
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन; विशेषणम् वचनम्
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Deeply pleased with Lakshmana, he hugged him tightly and said those loving words :

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Kṛtajñatā (gratitude) as dharma: righteous persons acknowledge service with sincere affection and recognition.

Rāma, pleased with the hermitage, embraces Lakṣmaṇa and begins to praise him.

Rāma’s tenderness and gratitude—his affection is expressed openly and appropriately.