Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

पञ्चवटी-निवासः

Settlement at Pañcavaṭī and Construction of the Hermitage

आगताः स्म यथोद्दिष्टममुं देशं महर्षिणा।अयं पञ्चवटीदेशस्सौम्य पुष्पितपादपः।।।।

āgatāḥ sma yathoddiṣṭam amuṃ deśaṃ maharṣiṇā | ayaṃ pañcavaṭīdeśaḥ saumya puṣpitapādapaḥ ||

โอ้ผู้มีใจอ่อนโยน ตามที่มหาฤๅษีได้ชี้แนะ เราได้มาถึงแดนนี้แล้ว นี่คือปัญจวฏี อันประดับด้วยหมู่ไม้ที่ผลิบานงดงาม

आगताः(we) have come
आगताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootā-gam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) बहुवचन, पुंलिङ्ग, प्रथमा; स्म सह प्रयोगे भूतार्थे (we have come)
स्मindeed/just (past marker)
स्म:
N/A (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
Formअव्यय (particle); भूतार्थ-निश्चय/स्मरणार्थक (emphatic past marker)
यथा-उद्दिष्टम्as instructed
यथा-उद्दिष्टम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + ud-diṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अर्थः: यथोद्दिष्टम् = यथा निर्दिष्टम् (as directed); अव्ययवत् प्रयोगः
अमुम्that (this yonder)
अमुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (that/this yonder)
देशम्place, region
देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महर्षिणाby the great sage
महर्षिणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (instrumental), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पञ्चवटी-देशःthe region of Pañcavaṭī
पञ्चवटी-देशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpañcavaṭī (प्रातिपदिक) + deśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पञ्चवट्याः देशः
सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; संबोधन
पुष्पित-पादपःwith flowering trees
पुष्पित-पादपः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṣpita (कृदन्त-प्रातिपदिक) + pādapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् पञ्चवटीदेशः; समासः: पुष्पिताः पादपाः यस्मिन्/यः (flowering-tree(-filled))

As said by the self-realised soul, sage Agastya, this Godavari is beautiful, surrounded by trees with flowers in bloom, filled with flocks of swans, ducks and ruddy geese.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
P
Pañcavaṭī
M
Mahārṣi (Agastya, implied by context)

FAQs

Dharma here is shown as disciplined obedience to wise guidance: Rāma follows the instruction of a great sage and proceeds without arrogance, treating counsel as a moral compass.

During the forest exile, Rāma and Lakṣmaṇa reach Pañcavaṭī, the intended settlement area indicated by the sage.

Rāma’s humility and truthfulness in action—he aligns his journey with the sage’s directive and acknowledges it plainly.