Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Dharma of the Renunciant: Alms Discipline, Meditation, and Expiations

चत्वारि यतिपात्राणि मनुराह प्रजापतिः । प्राग्रात्रे मध्यरात्रे च पररात्रे तथैव च

catvāri yatipātrāṇi manurāha prajāpatiḥ | prāgrātre madhyarātre ca pararātre tathaiva ca

พระปรชาบดีมนูกล่าวว่า สำหรับยติผู้บำเพ็ญเพียร มีเวลารับบิณฑบาตสี่คราว คือ ในยามต้นแห่งราตรี ในยามเที่ยงคืน ในยามปลายราตรี และเช่นเดียวกันในกาลอันสมควรที่เหลือ

catvārifour
catvāri:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvāri (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (qualifying pātrāṇi)
yati-pātrāṇiascetic’s vessels
yati-pātrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyati (प्रातिपदिक) + pātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (‘यतेः पात्राणि’)
manuḥManu
manuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
āhasaid
āha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
prajāpatiḥPrajāpati
prajāpatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā-pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (‘प्रजानां पतिः’)
prāk-rātrein the early night
prāk-rātre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprāk (अव्यय) + rātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (‘प्राक् रात्रौ’ = in the early part of night)
madhya-rātreat midnight
madhya-rātre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + rātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (‘रात्रेः मध्यभागे’)
caand
ca:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
para-rātrein the later night
para-rātre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक) + rātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (‘रात्रेः परभागे’ = later part of night)
tathāalso
tathā:
Sambandha/Adverb (अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थ (also/likewise)
evaindeed/just
eva:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
caand
ca:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

Narrator citing Prajāpati Manu (as the authority for the rule)

Primary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: manurāha → manuḥ + āha. prāgrātre → prāk-rātre. tathaiva → tathā + eva.

M
Manu
P
Prajapati

FAQs

It outlines regulated occasions (pātra/fit times) connected with the night for when an ascetic may accept food/alms, emphasizing discipline rather than unrestricted eating.

The verse treats Manu as a law-giving progenitor figure—an authoritative “lord of creatures” whose statements establish dharma norms.

Self-restraint: even basic needs like food are to be governed by rule, timing, and moderation—hallmarks of ascetic conduct.