Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

The Duties and Conduct of the Graduate (Snātaka) and the Householder

छत्रं चोष्णीषममलं पादुके चाप्युपानहौ । रौक्मे च कुंडले धार्ये कृत्तकेशनखः शुचिः

chatraṃ coṣṇīṣamamalaṃ pāduke cāpyupānahau | raukme ca kuṃḍale dhārye kṛttakeśanakhaḥ śuciḥ

พึงถือฉัตร และสวมอุษณีษะ (ผ้าโพกศีรษะ) อันบริสุทธิ์ไร้มลทิน; สวมปาทุกาและรองเท้าด้วย. พึงสวมตุ้มหูทอง ตัดผมและเล็บให้เรียบร้อย ดำรงตนให้สะอาดและผ่องใส.

chatramumbrella
chatram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootchatra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka (Neuter), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana (Singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
uṣṇīṣamturban/head-cloth
uṣṇīṣam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootuṣṇīṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana (Singular)
amalamclean, spotless
amalam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootamala (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana (Singular); viśeṣaṇa of uṣṇīṣam
pādukea pair of sandals
pāduke:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpādukā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (Feminine), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Dvivacana (Dual)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; additive particle
upānahaua pair of shoes/footwear
upānahau:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootupānah (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (Feminine), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Dvivacana (Dual)
raukmegolden
raukme:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootraukma (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka (Neuter), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Dvivacana (Dual); viśeṣaṇa of kuṇḍale
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
kuṇḍalea pair of earrings
kuṇḍale:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkuṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka (Neuter), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Dvivacana (Dual)
dhāryeto be worn
dhārye:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेयविशेषण/Predicative)
TypeAdjective
Rootdhārya (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormGerundive (ya-pratyaya; 'to be worn'); Napuṃsaka (Neuter), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Dvivacana (Dual); predicate adjective for kuṇḍale
kṛtta-keśa-nakhaḥhaving cut hair and nails
kṛtta-keśa-nakhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootkṛtta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + keśa (प्रातिपदिक) + nakha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (samāhāra/coordination within determinative: kṛttāḥ keśāḥ ca nakhāḥ yasya); Puṃliṅga (Masculine), Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Ekavacana (Singular)
śuciḥpure/clean
śuciḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Ekavacana (Singular)

Unspecified (narrative injunction within Svarga-khaṇḍa; exact speaker not given in the provided excerpt)

Primary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: coṣṇīṣam → ca uṣṇīṣam; uṣṇīṣamamalam → uṣṇīṣam amalam; cāpyupānahau → ca api upānahau.

FAQs

It teaches sādācāra (proper conduct), emphasizing cleanliness (śauca) and disciplined personal grooming alongside appropriate dress.

They are treated as outward supports for inner purity, self-restraint, and readiness for worship, social duties, and disciplined living.

The thrust is propriety and regulated conduct—maintaining cleanliness, suitable attire, and dignified appearance—rather than indulgence for its own sake.