Previous Verse
Next Verse

Shloka 130

Brahmin Right Conduct: Morning Remembrance, Bathing, Purification, and Tarpaṇa Method

दानं प्रशस्तं मधुरा च वाणी देवार्चनं ब्राह्मणतर्पणं च । कार्पण्यवृत्तिस्वजनेषु निंदा कुचेलता नीचजनेषु भक्तिः

dānaṃ praśastaṃ madhurā ca vāṇī devārcanaṃ brāhmaṇatarpaṇaṃ ca | kārpaṇyavṛttisvajaneṣu niṃdā kucelatā nīcajaneṣu bhaktiḥ

ทานเป็นสิ่งน่าสรรเสริญ และวาจาอ่อนหวานก็น่ายกย่อง; การบูชาเทพ และการทำตัรปณะเพื่อเกื้อหนุนพราหมณ์ก็ด้วย. แต่ความตระหนี่ การนินทาญาติของตน การนุ่งห่มผ้าสกปรก และความภักดีต่อคนต่ำช้า—สิ่งเหล่านี้พึงละเว้น.

दानम्giving/charity
दानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन
प्रशस्तम्praiseworthy
प्रशस्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (प्रातिपदिक/कृदन्त, √शंस् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; दानम् इति विशेषण
मधुराsweet
मधुरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; वाणी इति विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वाणीspeech
वाणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन
देवार्चनम्worship of the gods
देवार्चनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक; √अर्च् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; तत्पुरुष (देवानाम् अर्चनम्)
ब्राह्मणतर्पणम्satiating/feeding Brahmins
ब्राह्मणतर्पणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक; √तृप् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; तत्पुरुष (ब्राह्मणानां तर्पणम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
कार्पण्यवृत्तिस्वजनेषुamong one’s own people living in poverty
कार्पण्यवृत्तिस्वजनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्पण्य (प्रातिपदिक) + वृत्ति (प्रातिपदिक) + स्वजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (कार्पण्यवृत्तौ स्वजनेषु)
निन्दाcensure/blame
निन्दा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन
कुचेलताwearing dirty rags/filthiness
कुचेलता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुचेलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन
नीचजनेषुamong low people
नीचजनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनीच (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), बहुवचन; तत्पुरुष (नीचेषु जनेषु)
भक्तिःdevotion/attachment
भक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन

Unspecified in the provided excerpt (context needed from Padma Purāṇa, Sṛṣṭikhaṇḍa 49).

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Sandhi Resolution Notes: No mandatory external sandhi beyond standard compounding: देवार्चनम्, ब्राह्मणतर्पणम्, कार्पण्यवृत्तिस्वजनेषु, नीचजनेषु.

D
Devas
B
Brāhmaṇas

FAQs

It praises charity (dāna), sweet speech (madhurā vāṇī), worship of the gods (devārcana), and acts that satisfy/benefit Brāhmaṇas (brāhmaṇa-tarpaṇa).

It cautions against miserliness, slandering one’s own relatives/companions, living in filthy/wretched clothing as a sign of degraded conduct, and misplaced devotion/attachment to base or immoral company.

Dharma is strengthened by generosity, respectful worship, and kind speech, while it is undermined by stinginess, divisive speech against one’s own people, and harmful associations—so one should cultivate virtues and avoid degrading attachments.