Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Puṣkara Mahatmya: Brahmā’s Lotus-Tīrtha, Sacrifice, Initiation, and Kṣetra-Dharma

युग्मयुग्माद्विधा चेह शोभन्त इव दंपती । सुपुष्पप्रभवाटोपैस्सिंदुवार द्रुपंक्तयः

yugmayugmādvidhā ceha śobhanta iva daṃpatī | supuṣpaprabhavāṭopaissiṃduvāra drupaṃktayaḥ

ที่นี่ แถวต้นสินธุวาระ (sinduvāra) จัดเรียงเป็นคู่แล้วคู่เล่า ส่องงามดุจคู่ครอง—รุ่งเรืองด้วยความโอ่อ่าฟูเฟื่องที่บังเกิดจากดอกไม้อันงดงาม

yugma-yugm01tfrom pair to pair
yugma-yugm01t:
Ap01d01na (/Ablative source)
TypeNoun
Rootyugma + yugma (pr1tipadika/ + )
FormNap41saka (Neuter), Paf1cam2b vibhakti (Ablative/5th), Ekavacana (Singular); itaretara-dvandva: 'from pair to pair' (reduplication for distributive sense)
vidh1in two ways, variously
vidh1:
Kriy01-vi5be63a47a (/Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootvidh01 (pr1tipadika/) used adverbially
FormPrak01ra-avyaya (adverb): 'in two ways/variously' (often used as indeclinable)
caand
ca:
Sambandha (/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (avyaya/)
FormSamuccaya-avyaya (conjunction): 'and'
ihahere
iha:
Adhikara47a (/Locative sense adverb)
TypeIndeclinable
Rootiha (avyaya/)
FormDe5ba-avyaya (adverb): 'here'
bobhanta25shining, appearing beautiful
bobhanta25:
Kriy01 (/verbal qualifier)
TypeVerb
Rootbubh (dh1tu/) 5 (Kridanta: vartam1na-k5bdanta)
FormPu43li45ga (Masculine), Pratham1 vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana (Plural); present active participle (5bat5b), agreeing with drupa43ktaya25
ivaas if
iva:
Sambandha (/comparative relation)
TypeIndeclinable
Rootiva (avyaya/)
FormUpam1-avyaya (particle of comparison)
da43pat2ba couple (husband and wife)
da43pat2b:
Upam01na (/standard of comparison)
TypeNoun
Rootda43pat2b (pr1tipadika/)
FormPu43li45ga (Masculine), Pratham1 vibhakti (Nominative/1st), Dvivacana (Dual)
su-pu63pa-prabhava-016dopai25with splendours born of fine flowers
su-pu63pa-prabhava-016dopai25:
Kara47a (/Instrument)
TypeNoun
Rootsu + pu63pa + prabhava + 016dopa (pr1tipadika/ + + + )
FormPu43li45ga (Masculine), T5t2by1 vibhakti (Instrumental/3rd), Bahuvacana (Plural); tatpuru63a: '016dopas (splendours/abundance) arising from beautiful flowers'
si43duv01rasi43duv01ra (trees/shrubs)
si43duv01ra:
Karta (/Subject) - qualifier
TypeNoun
Rootsi43duv01ra (pr1tipadika/)
FormPu43li45ga (Masculine), Pratham1 vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana (Plural) understood with drupa43ktaya25 (appositional/qualifying)
druma-pa43ktaya25rows of trees
druma-pa43ktaya25:
Karta (/Subject)
TypeNoun
Rootdruma + pa43kti (pr1tipadika/ + )
FormStr2bli45ga (Feminine), Pratham1 vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana (Plural); tatpuru63a: 'rows of trees'

Narrative voice (descriptive passage; no explicit dialogue speaker indicated in the provided shloka alone)

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: shanta

Type: forest

Sandhi Resolution Notes: yugmayugm01t + vidh01 yugmayugm01dvidh01; ca + iha ceha; 016dopai25 + si43duv01ra 016dopai25si43duv01ra.

S
Sinduvāra (tree)

FAQs

It poetically describes rows of sinduvāra trees arranged in pairs, appearing as charming as human couples because of their abundant, beautiful blossoms.

Not directly. In context, such verses typically enhance a sacred or auspicious setting through vivid natural imagery, supporting the mood of reverence rather than stating doctrine.

The verse subtly invites contemplation on harmony and auspiciousness—how beauty and order in nature can mirror concord in human relationships and elevate the mind toward serenity.