Shloka 30

भ्रमतो मम तीर्थानि मा विघ्नं जायतां नमः । इति प्रसाद्ययक्षेशं यात्रां सम्यक् समाचरेत् ॥ ३० ॥

bhramato mama tīrthāni mā vighnaṃ jāyatāṃ namaḥ | iti prasādyayakṣeśaṃ yātrāṃ samyak samācaret || 30 ||

“เมื่อข้าพเจ้าเที่ยวไปยังทีรถะทั้งหลาย ขออย่าให้มีอุปสรรคเกิดขึ้น—ขอนอบน้อม!” ครั้นบูชายักษ์ผู้เป็นเจ้าแล้ว จึงประกอบยาตราให้ถูกต้องตามครรลอง।

भ्रमतःof (me) wandering
भ्रमतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Root√भ्रम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त/participle) ‘भ्रमन्’ → षष्ठी-एकवचन; ‘of me who am wandering’ (genitive absolute-like usage)
ममmy/of me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
माdo not
मा:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय; विधिलिङ्/लोट् आदि के साथ ‘do not’
विघ्नम्obstacle
विघ्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जायताम्may arise (let arise)
जायताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलोट् (imperative), आत्मनेपदी, प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘let (it) arise/be’ (here with मा: ‘let not arise’)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/उक्ति)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘obeisance’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय; ‘thus’
प्रसाद्यhaving propitiated
प्रसाद्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वकालिक)
TypeVerb
Rootप्र-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having propitiated/pleased’
यक्षेशम्the lord of Yakṣas
यक्षेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयक्ष + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘यक्षाणाम् ईशः’
यात्राम्pilgrimage/journey
यात्राम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय; ‘properly, well’
समाचरेत्should perform/practice
समाचरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, एकवचन

Narada (instructional narration within the Uttara-Bhaga tīrtha-māhātmya context)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Y
Yakṣa-īśa (Kubera)

FAQs

It teaches that a pilgrimage should begin with a protective, humility-filled invocation—seeking obstacle-free travel—so the tīrtha-yātrā becomes orderly, dharmic, and spiritually fruitful.

By offering salutations and propitiating a divine guardian (Yakṣeśa), the traveler adopts a devotional attitude—dependence on divine grace—before engaging in sacred acts like tīrtha-yātrā.

Ritual procedure (kalpa-style guidance) is implied: begin with an auspicious invocation and propitiation to avert vighnas, then proceed with the yātrā according to proper rule and sequence.