Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Glory of Puruṣottama: Pañcatīrthī Observance and Narasiṃha Worship

न तां गतिं सुरा यांति योगिनो नैव सोमपाः । यां गतिं यांति विधिजे द्वादशाक्षरतत्पराः ॥ ४२ ॥

na tāṃ gatiṃ surā yāṃti yogino naiva somapāḥ | yāṃ gatiṃ yāṃti vidhije dvādaśākṣaratatparāḥ || 42 ||

โอ ผู้กำเนิดจากพรหมา! สภาวะสูงสุดที่ผู้มุ่งมั่นในมนตร์สิบสองพยางค์บรรลุนั้น เทวดา โยคี หรือผู้ดื่มโสมก็หาได้บรรลุไม่.

not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक-निपात (negation)
ताम्that
ताम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गतिम् इति)
गतिम्state/goal/attainment
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
योगिनःyogis
योगिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक-निपात
एवindeed/at all
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic/only)
सोमपाःSoma-drinkers
सोमपाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोमपा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सोमं पिबन्ति इति)
याम्which
याम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative) विशेषणम् (गतिम्)
गतिम्goal/state
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यान्तिattain
यान्ति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
विधिजेO son of Brahmā (Nārada)
विधिजे:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootविधिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुषः (विधेः जः = ब्रह्मणः पुत्रः), नारदसम्बोधनम्
द्वादश-अक्षर-तत्पराःthose devoted to the twelve-syllabled (mantra)
द्वादश-अक्षर-तत्पराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootद्वादश + अक्षर + तत्पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (द्वादशाक्षरे तत्पराः)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brahma
D
Devas
N
Narayana
D
Dvadasaksara Mantra

FAQs

It declares the supremacy of single-pointed devotion to the Dvādashākṣara (Vishnu) mantra, stating that its devotees attain a goal beyond what even devas, yogins, or Soma-sacrifice ritualists typically reach.

Bhakti here is defined as tatparatā—exclusive intent and surrender expressed through mantra-japa. The verse elevates heartfelt mantra-devotion over status (devas), technique (yoga), and ritual merit (Soma sacrifices).

It implicitly contrasts karma-kāṇḍa (Soma-yajña supported by Śrauta ritual disciplines) with mantra-upāsanā; the practical takeaway is disciplined japa and correct mantra recitation (linked to Śikṣā and Vyākaraṇa for sound and form), directed to Nārāyaṇa.