Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 153

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

भुजैर्द्वादशभिर्युक्तां सर्वेषां सर्ववाङ्मयीम् । प्रवालाक्षस्रजं पद्मं कुंडिकां रत्ननिर्मिताम् ॥ १५३ ॥

bhujairdvādaśabhiryuktāṃ sarveṣāṃ sarvavāṅmayīm | pravālākṣasrajaṃ padmaṃ kuṃḍikāṃ ratnanirmitām || 153 ||

นางมีสิบสองกร เป็นรูปแห่งวาจาและวิทยาแห่งสรรพคัมภีร์ ทรงถือดอกบัว พวงมาลัยปะการังและลูกประคำรุทรाक्षะ และคนฑิกา (หม้อน้ำ) ที่ทำด้วยรัตนะ

भुजैःwith arms
भुजैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
द्वादशभिःwith twelve
द्वादशभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक; संख्या)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषणम् (भुजैः इति सह)
युक्ताम्endowed, furnished
युक्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त; √युज्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषणम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
सर्व-वाङ्मयीम्embodying all speech/learning
सर्व-वाङ्मयीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + वाङ्मयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सर्वा वाक् यस्यां सा)
प्रवाल-अक्ष-स्रजम्wearing a garland of coral beads
प्रवाल-अक्ष-स्रजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रवाल (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक) + स्रज्/स्रज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (प्रवाल-अक्षैः कृत-स्रक्)
पद्मम्a lotus
पद्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुण्डिकाम्a water-pot
कुण्डिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुण्डिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रत्न-निर्मिताम्made of jewels
रत्न-निर्मिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + निर्मित (कृदन्त; √मा/√मि (निर्मा))
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्; तत्पुरुषसमासः (रत्नैः निर्मिता)

Sanatkumara (teaching Narada in the Vedanga-focused section)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

D
Devi (as Sarvavangmayi / personified sacred speech)

FAQs

It presents sacred knowledge as a living divine power—“all speech and learning”—whose iconographic symbols (lotus, garland, water-pot) indicate purity, disciplined recitation, and ritual sanctity.

By depicting learning itself as worthy of reverence, it implies that devotion is strengthened through honoring mantra, disciplined practice, and the divine source of vāṇī (sacred utterance).

The verse points to the primacy of vāṇī/mantra and ritual purity—core concerns of Vedanga disciplines such as Śikṣā (phonetics/recitation) and Kalpa (ritual procedure).