Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 41

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

kṣīreṇa navanūtena dadhnā vā gomayena ca | pratimākaraṇaṃ proktaṃ māruterdīpadāpane || 41 ||

มีคำสอนว่า เพื่อถวายประทีปแด่มารุติ (หนุมาน) อาจปั้นปฏิมาได้ด้วยน้ำนม เนยสด โยเกิร์ต/นมเปรี้ยว หรือแม้แต่มูลโค॥๔๑॥

क्षीरेणwith milk
क्षीरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
नव-नूतेनwith freshly churned (butter)
नव-नूतेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव + नूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (नवम् नूतम्)
दध्नाwith curd
दध्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
गो-मयेनwith cow-dung
गो-मयेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगो + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोः मयम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
प्रतिमा-करणम्the making of an image
प्रतिमा-करणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिमा + करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रतिमायाः करणम्)
प्रोक्तम्is prescribed/declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—‘is declared’
मारुतेःof Maruti (Hanuman)
मारुतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
दीपदापनेin the offering of lamp-gifts
दीपदापने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदीप-दान-अपन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दीपदानस्य आपनम्/अर्पणम्)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

M
Maruti (Hanuman)

FAQs

The verse emphasizes practical, sattvic worship: devotion to Māruti is supported by simple, ritually pure materials, showing that sincere upāsanā can be performed with accessible offerings.

By prescribing humble, readily available substances for making a worship-image and offering a lamp, it frames bhakti as attainable through disciplined but simple acts of reverence (dīpa-dāna) to Māruti.

It reflects ritual-technical knowledge—proper materials and procedure for an offering (dāna/upacāra). This aligns with Vedāṅga-style precision in observances (kalpa-oriented practice), especially in dīpa-dāna rites.