Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 26

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

कृष्णमुञ्चाटने द्वेषेऽरुणं मारणकर्मणि । कूटतुल्यपलं तैलं गुरुकार्ये शिवैर्गुणम् ॥ २६ ॥

kṛṣṇamuñcāṭane dveṣe'ruṇaṃ māraṇakarmaṇi | kūṭatulyapalaṃ tailaṃ gurukārye śivairguṇam || 26 ||

ในพิธีมุญจาฏนะเพื่อขับไล่สิ่งอัปมงคลให้ใช้สีดำ; ในกรรมที่เกิดจากความพยาบาทให้ใช้อรุณ (แดงเรื่อ); และในกรรมมารณะเพื่อทำลายก็ใช้อรุณเช่นกัน น้ำมันปริมาณหนึ่งปละ เทียบเท่าน้ำหนักคูฏะ กล่าวว่ามีฤทธิ์และประกอบด้วยคุณอันเป็นมงคลสำหรับกิจใหญ่สำคัญ

kṛṣṇa-muñcāṭanein the black rite (muñcāṭana)
kṛṣṇa-muñcāṭane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa + muñcāṭana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Saptamī (7th/Locative), Ekavacana; 'kṛṣṇasya muñcāṭane' (in blackening/black rite)
dveṣein hatred/hostility
dveṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdveṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/Locative), Ekavacana
aruṇamreddish
aruṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaruṇa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Prathamā/ द्वितीया, Ekavacana; predicative adjective (varṇa)
māraṇa-karmaṇiin the act/rite of killing (māraṇa)
māraṇa-karmaṇi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmāraṇa + karman (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Saptamī (7th/Locative), Ekavacana; 'māraṇasya karmaṇi'
kūṭa-tulya-palama pala equal to a kūṭa (measure)
kūṭa-tulya-palam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkūṭa + tulya + pala (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Prathamā/ द्वितीया, Ekavacana; 'kūṭena tulyam palam' (a pala equal to a kūṭa)
tailamoil
tailam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottaila (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Prathamā/ द्वितीया, Ekavacana
guru-kāryein a teacher’s matter/for the guru’s purpose
guru-kārye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootguru + kārya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Saptamī (7th/Locative), Ekavacana; 'guroḥ kārye'
śivaiḥwith auspicious (means)
śivaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/Instrumental), Bahuvacana; used adverbially as 'with auspicious (things/qualities)'
guṇama quality/merit
guṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā/ द्वितीया, Ekavacana; predicative/object complement

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/ritual context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: raudra

FAQs

It emphasizes that ritual actions (prayoga) are governed by precise correspondences—such as color and measurement—so that intention, material, and procedure align; this reflects the Purana’s technical, Vedanga-adjacent discipline in sacred practice.

Indirectly: it shows that even technical rites require regulated conduct and exactness; in the Narada Purana framework, disciplined, dharmic practice supports a mind fit for devotion, though the verse itself focuses on ritual procedure rather than explicit Vishnu-bhakti.

Practical ritual science: selecting materials by prescribed attributes (e.g., color) and using traditional weight measures (pala, kūṭa) for preparing substances like oil—details typical of prayoga manuals and allied technical disciplines.