Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 197

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

दीर्घपुच्छेन वर्णांते वदेद्वेष्टय वैरिणम् । जंभयद्वयमाभाष्य वर्मास्त्रांतो मनुर्मतः ॥ १९७ ॥

dīrghapucchena varṇāṃte vadedveṣṭaya vairiṇam | jaṃbhayadvayamābhāṣya varmāstrāṃto manurmataḥ || 197 ||

ให้วางอักษรที่มีหางยาวไว้ท้ายสุด แล้วกล่าว “เวษฺฏยะ” เพื่อผูกมัดศัตรู. เมื่อออกเสียง “ชัมภยะ” สองบทแล้ว ตามคติสืบทอด มนต์ย่อมถือว่าสิ้นสุดด้วย “วรมาสฺตระ” คืออาวุธเกราะคุ้มครอง.

दीर्घ-पुच्छेनwith (the word) ‘Dīrghapuccha’ / by long-tail
दीर्घ-पुच्छेन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक) + पुच्छ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; तत्पुरुष-समास (दीर्घं पुच्छं येन/दीर्घपुच्छेन)
वर्ण-अन्तेat the end of a syllable/letter
वर्ण-अन्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वर्णस्य अन्ते)
वदेत्should say/recite
वदेत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विध्यर्थ), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वेष्टयwrap/enclose!
वेष्टय:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवेष्ट् (धातु) (णिच् causative assumed)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; (पाठभेद-संभवः: वेष्टय/वेष्टयेत्)
वैरिणम्the enemy
वैरिणम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootवैरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
जम्भय-द्वयम्the pair (of words) ‘Jambhaya’
जम्भय-द्वयम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootजम्भय (प्रातिपदिक/पद) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जम्भय-नामकं द्वयम्)
आभाष्यhaving uttered
आभाष्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + भाष् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), ‘having spoken/uttered’
वर्म-अस्त्र-अन्तःthe end/termination of the ‘Varma-weapon’ (mantra section)
वर्म-अस्त्र-अन्तः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्म (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वर्मास्त्रस्य अन्तः)
मनुःthe mantra / Manu
मनुः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मतःis considered/held to be
मतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त-प्राय विशेषण (considered/held)

Narada (teaching mantra-prayoga within Vedanga-aligned technical lore)

Vrata: none

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

It highlights a technical rule of mantra-prayoga: correct phonetic placement (varṇa-anta) and a protective closure (varmāstra) are treated as essential for a mantra’s intended effect and safe completion.

Indirectly: even when mantras are used for protection, the Purāṇic approach frames them within disciplined, rule-bound recitation—implying that power is safeguarded by dharma and reverent adherence rather than mere aggression.

Śikṣā/Vyākaraṇa-style precision: the verse stresses phoneme placement (varṇānte), fixed mantric imperatives (veṣṭaya, jaṃbhaya), and the standard practice of ending with a protective kavaca/varmāstra closure.