Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 153

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

सर्वबाणैर्भेदियुगं पाशेनांते कटद्वयम् । अंकुशेनेति संप्रोच्य ताडयद्वितयं पुनः ॥ १५३ ॥

sarvabāṇairbhediyugaṃ pāśenāṃte kaṭadvayam | aṃkuśeneti saṃprocya tāḍayadvitayaṃ punaḥ || 153 ||

เมื่อสวดว่า “ด้วยศรทั้งปวง—จงแทงคู่ให้ทะลุ” ก็ให้ประหารคู่ดังกล่าว; แล้วสวดว่า “ด้วยบาศ—ที่ปลายคือเสื่อสองผืน” ก็ให้ประหารเสื่อสองผืนที่ปลาย. แล้วอีกครั้งสวดว่า “ด้วยตะขอช้าง” จึงประหารคู่นั้นซ้ำอีกครา

सर्व-बाणैःwith all arrows
सर्व-बाणैः:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + बाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वे बाणाः (all arrows)
भेदि-युगम्the pierceable pair
भेदि-युगम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootभेदि (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित) + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—भेदनं/भेद्यं युगम् (a pair to be pierced/broken)
पाशेनwith the noose
पाशेन:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
कट-द्वयम्the two hips/sides
कट-द्वयम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootकट (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः—द्वौ कटौ (two hips/sides)
अङ्कुशेनwith the goad
अङ्कुशेन:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootअङ्कुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
सम्प्रोच्यhaving proclaimed
सम्प्रोच्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having uttered/declared’
ताडयत्strikes/should strike
ताडयत्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootताडय् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वितयम्the pair
वितयम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootवितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पाठभेदे ‘द्वितयम्’ अपेक्षितम्)
पुनःagain
पुनः:
सम्बन्ध (Adverbial relation)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb ‘again’)

Narada (instructional narration within a technical/ritual procedure)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

It emphasizes mantra–kriyā coordination: the efficacy of a rite depends on disciplined sequencing—uttering the prescribed words and performing the corresponding action precisely.

Indirectly: it models attentive, faithful execution of sacred instruction (śraddhā and niyama). Such careful obedience is a devotional attitude even within technical ritual practice.

Kalpa (ritual procedure): it gives a rule-like sequence—specific mantra cues (“bāṇa/pāśa/aṅkuśa”) paired with concrete actions (tapping/striking designated objects).