Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 4

Gaṇeśa Mantra-vidhi: Mahāgaṇapati Gāyatrī, Vakratuṇḍa Mantra, Nyāsa, Homa, Āvaraṇa-pūjā, and Caturthī Vrata

वह्निः प्रियांतो मंत्रोऽयष्टाविंशतिवर्णवान् । गणकोऽस्य मुनिश्छंदो गायत्री वियुदादिका ॥ ४ ॥

vahniḥ priyāṃto maṃtro'yaṣṭāviṃśativarṇavān | gaṇako'sya muniśchaṃdo gāyatrī viyudādikā || 4 ||

มนตร์นี้ขึ้นต้นด้วยคำว่า ‘วหฺนิ’ และลงท้ายด้วย ‘ปริยา’; มีพยางค์ยี่สิบแปด. ฤๅษีคือคณกะ, ฉันท์คือคายตรี, และเทวตาประธานคือวียุตเป็นต้น (หลักแห่งสายฟ้า).

वह्निःfire; Vahni
वह्निः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रिय-अन्तः(having) ‘priya’ as ending
प्रिय-अन्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘प्रियस्य अन्तः’ / ‘ending with priya’ (mantra-structure term)
मन्त्रःthe mantra
मन्त्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Visheshana (विशेषण/Determiner)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अष्टाविंशति-वर्णवान्having twenty-eight syllables/letters
अष्टाविंशति-वर्णवान्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टाविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्णवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (numerical) qualifying वर्णवान्: ‘having 28 syllables/letters’
गणकःthe reckoner/counter
गणकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगणक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
छन्दःmeter
छन्दः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गायत्रीGayatri (meter)
गायत्री:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वियुत्-आदिकाbeginning with ‘viyut’
वियुत्-आदिका:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवियुत् (प्रातिपदिक) + आदिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘वियुत्-आदि’ = beginning with ‘viyut’

Sanatkumara (teaching Narada the technical mantra-index details)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

A
Agni (Vahni)
G
Gaṇaka (ṛṣi)
G
Gāyatrī (chandas)
V
Viyut (lightning principle/deity)

FAQs

It preserves the mantra-science method: a mantra is authenticated and applied by knowing its opening/ending words, syllable count, ṛṣi, chandas, and devatā—ensuring correct ritual and contemplative use.

Indirectly: Bhakti practices in the Purana often rely on properly transmitted mantras; this verse supports devotion by safeguarding accurate mantra-recitation and deity-orientation (devatā-nirdeśa).

Chandas (metre) and mantra-lakṣaṇa: identifying Gāyatrī metre, counting syllables (28 here), and assigning ṛṣi/devatā—core technical steps for Vedic recitation and ritual correctness.