Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 136

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

स्त्रियो वृद्धास्तथा बाला मूर्खास्तैस्तु यथाक्रमम् । यथाज्ञानकृता सा तु दौर्बोधीति प्रकीर्तिता ॥ १३६ ॥

striyo vṛddhāstathā bālā mūrkhāstaistu yathākramam | yathājñānakṛtā sā tu daurbodhīti prakīrtitā || 136 ||

สตรี คนชรา เด็ก และผู้ไม่รู้หนังสือ—แต่ละจำพวกตามลำดับย่อมใช้ถ้อยคำตามระดับความเข้าใจของตน; เพราะเหตุนั้นจึงเรียกว่า ‘ทุรโพธี’ คือเข้าใจได้ยาก

स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
वृद्धाःthe elderly
वृद्धाः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘the aged’
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यार्थक (likewise/also)
बालाःchildren
बालाः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘children’
मूर्खाःthe ignorant
मूर्खाः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘the ignorant’
तैःby them
तैः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
यथाaccording to
यथा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (according to)
क्रमम्in due order
क्रमम्:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘यथाक्रमम्’ = ‘क्रमानुसारम्’
यथाaccording to
यथा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक
ज्ञानknowledge
ज्ञान:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग ‘knowledge/understanding’
कृताdone according to one’s understanding
कृता:
कर्तृसमानााधिकरण (Predicate adjective/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ)
Formतत्पुरुषसमास: यथाज्ञानकृता = यथा ज्ञानं तथा कृता; भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
साthat (rite)
सा:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
दौर्बोधी(called) Daurbodhī
दौर्बोधी:
कर्तृसमानााधिकरण (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदौर्बोधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (designation)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
प्रकीर्तिताis proclaimed
प्रकीर्तिता:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रकीर्तित (कृदन्त; प्र√कीर्त्)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि ‘is proclaimed’

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/linguistic context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It stresses that understanding depends on adhikāra (fitness and capacity); therefore, śāstric teachings and mantra-meaning should be approached with proper training so that they become intelligible and transformative.

Bhakti requires clear grasp of nāma, stotra, and mantra meanings; the verse implies that when comprehension is limited, guidance and gradual instruction help devotion become steady rather than confused.

It aligns with Vyākaraṇa and Śikṣā: speech-usage varies by competence, so correct instruction in grammar/pronunciation is needed to avoid ‘durbodhā’ (misunderstood or unclear expression).