Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

दिव्यं भावं यतो दद्यात्क्षिणुयाद्दुरितानि च । अतो दीक्षेति सा प्रोक्ता सर्वागमविशारदैः ॥ २ ॥

divyaṃ bhāvaṃ yato dadyātkṣiṇuyādduritāni ca | ato dīkṣeti sā proktā sarvāgamaviśāradaiḥ || 2 ||

เพราะ “ทีกษา” ประทานภาวะภายในอันเป็นทิพย์และยังทำลายบาปกรรม จึงถูกบรรดาผู้เชี่ยวชาญคัมภีร์อาคมทั้งปวงประกาศว่าเรียกว่า “ทีกษา”

दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषण (adjectival)
भावम्state/attitude (bhāva)
भावम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यतःbecause/from which
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थे (causal sense) / यतः = because/from which
दद्यात्should give/bestow
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
क्षिणुयात्should destroy/diminish
क्षिणुयात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दुरितानिsins/evils
दुरितानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अतःtherefore
अतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतस् (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अतः = therefore
दीक्षाinitiation (dīkṣā)
दीक्षा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
साthat (she/it)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
प्रोक्ताis said/declared
प्रोक्ता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)
सर्वागमविशारदैःby those skilled in all āgamas
सर्वागमविशारदैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसर्व + आगम + विशारद (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः: सर्वागमेषु विशारदाः (locative-tatpurusha sense)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

It defines dīkṣā as a sanctifying initiation that both elevates the practitioner’s inner spiritual state (divya-bhāva) and removes accumulated negativity and sin (durita-kṣaya).

By emphasizing divya-bhāva—an awakened, purified inner attitude—this verse points to the devotional prerequisite of inner transformation, making worship and mantra-practice fit for divine grace.

It highlights ritual-technical doctrine: the formal concept of dīkṣā as taught in Āgamic/Vaidika procedure—purification and authorization for mantra and sacrificial observances.