Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 60
Sanatkumāra’s Bhāgavata Tantra: Tattvas, Māyā-Bonds, Embodiment, and the Necessity of Dīkṣā
भोगस्यासंभवस्तस्मात्स एवात्र प्रवर्तकः । करणादिप्रयोक्तॄत्वं विद्ययैवास्य संमतम् ॥ ६० ॥
bhogasyāsaṃbhavastasmātsa evātra pravartakaḥ | karaṇādiprayoktṝtvaṃ vidyayaivāsya saṃmatam || 60 ||
เพราะการเสวยผลมิอาจเกิดขึ้นเองได้ ฉะนั้นเขา (ปุรุษ) เท่านั้นเป็นผู้ก่อให้เกิดความดำเนินไปในที่นี้ และความเป็นผู้ใช้เครื่องมือ เช่น อินทรีย์เป็นต้น ก็ยอมรับได้ด้วย ‘วิทยา’ เท่านั้น
Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/śāstra-style inquiry on agency and experience)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It teaches that experience of results (bhoga) requires an initiator and that true agency over the senses and faculties is grounded in vidyā—discriminative knowledge—rather than in mere impulse.
By implying mastery over the instruments (senses/mind) through right understanding, it supports bhakti as disciplined devotion—where knowledge guides action and prevents sense-driven enjoyment from becoming the driver of life.
A śāstra-like emphasis on correct cognition (vidyā) as the basis for proper application of faculties (karaṇas), aligning technical analysis of action and its instruments with spiritual practice.