Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 34

Hari-nāma Mahimā and Caraṇāmṛta: The Redemption of the Hunter Gulika

Uttaṅka Itihāsa

बहुधा बोध्यमानोऽपि यो नरः क्षमयान्वितः । तमुत्तमं नरं प्राहुर्विष्णोः प्रियतरं सदा ॥ ३४ ॥

bahudhā bodhyamāno'pi yo naraḥ kṣamayānvitaḥ | tamuttamaṃ naraṃ prāhurviṣṇoḥ priyataraṃ sadā || 34 ||

แม้ถูกตักเตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่า ผู้ใดประกอบด้วยความอดกลั้นและให้อภัย ผู้นั้นถูกกล่าวว่าเป็นมนุษย์ผู้ประเสริฐ และเป็นที่รักยิ่งของพระวิษณุเสมอ

बहुधाrepeatedly
बहुधा:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: in many ways/repeatedly)
बोध्यमानःbeing instructed/admonished
बोध्यमानः:
विशेषण (Qualifier of नरः)
TypeAdjective
Rootबुध् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान-प्रत्ययान्त (Present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (even/also)
यःwho
यः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचकः (relative pronoun)
नरःa man
नरः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षमयाwith forgiveness
क्षमया:
करण (करणम्/Instrument)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
अन्वितःendowed (with)
अन्वितः:
विशेषण (Qualifier of नरः)
TypeAdjective
Rootअन्वित (अनु + इ-धातु, क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
तम्him
तम्:
कर्म (कर्म/Object of प्राहुः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्best, excellent
उत्तमम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (तम्/नरम्)
नरम्man
नरम्:
कर्म (Apposition to तम्)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राहुःthey call/declare
प्राहुः:
क्रिया (Verb action)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु; परस्मैपद-पर्याय)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
प्रियतरम्dearer
प्रियतरम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रियतर (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative)
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Temporal modifier)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Sanatkumara (teaching Narada in the Purva Bhaga dialogue tradition)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

V
Vishnu

FAQs

It elevates kṣamā (forbearance/forgiveness) as a hallmark of spiritual maturity: the truly noble person stays calm even under repeated correction, and such steadiness is especially pleasing to Viṣṇu.

Bhakti is shown not only as worship but as character: a devotee who remains gentle and forgiving—without ego when instructed—embodies Vaishnava conduct and becomes “priyatara” (especially dear) to Viṣṇu.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is ethical discipline (sadācāra) supportive of scriptural study—receiving instruction without anger, which aids learning in śikṣā and vyākaraṇa contexts.