Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 54
Mokṣopāya: Bhakti-rooted Jñāna and the Aṣṭāṅga Yoga of Viṣṇu-Meditation
क्षराक्षरात्मकं विश्वं व्याप्य नारायणः स्थितः । इति जानाति यो विप्रतज्ज्ञानं योगजं विदुः ॥ ५४ ॥
kṣarākṣarātmakaṃ viśvaṃ vyāpya nārāyaṇaḥ sthitaḥ | iti jānāti yo vipratajjñānaṃ yogajaṃ viduḥ || 54 ||
โอ พราหมณ์! ผู้ใดรู้ว่า นารายณ์ทรงแผ่ซ่านและสถิตอยู่ในสากลจักรวาล อันมีทั้งส่วนที่เสื่อมสลาย (กษร) และส่วนที่ไม่เสื่อมสลาย (อักษร) ปัญญานั้น บัณฑิตย่อมยกย่องว่าเป็นญาณอันเกิดจากโยคะ॥ ๕๔ ॥
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
FAQs
It defines true realization as seeing Nārāyaṇa present in all existence—both the changing world (kṣara) and the unchanging principle (akṣara)—and calls this insight “yoga-born” knowledge, i.e., experiential and liberating.
By presenting Nārāyaṇa as the indwelling, all-pervading reality, it supports bhakti as constant remembrance and reverence toward Vishnu in every form of life and experience, not only in temple worship.
No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught directly; the practical takeaway is yogic discipline leading to direct insight (jñāna) rather than merely textual or ritual proficiency.