Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 8
Sṛṣṭi-varṇana, Bhārata-khaṇḍa-mahātmya, and Jagad-bhūgola
Creation, Glory of Bhārata, and World Geography
ज्ञातृज्ञेयाद्युपाधिस्ते यदा नश्यति नारद । सर्वैकभावना बुद्धिः सा विद्येत्यभिधीयते ॥ ८ ॥
jñātṛjñeyādyupādhiste yadā naśyati nārada | sarvaikabhāvanā buddhiḥ sā vidyetyabhidhīyate || 8 ||
โอ้ นารท! เมื่อเครื่องกำหนดจำกัด เช่น ผู้รู้และสิ่งถูกรู้ ดับสูญไปแล้ว ปัญญาที่ภาวนามองสรรพสิ่งเป็นหนึ่งเดียว นั่นแลประกาศว่าเป็นวิทยาแท้จริง।
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: bhakti
FAQs
It defines vidyā as the collapse of subject–object limitation (upādhi) and the rise of one-vision (sarvaika-bhāvanā), pointing directly to mokṣa-oriented realization.
By dissolving the sense of separation (knower vs. known), devotion matures into unbroken remembrance and seeing the Lord’s presence in all—supporting the Narada Purana’s Vishnu-bhakti orientation.
No specific Vedāṅga technique (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught here; the practical takeaway is contemplative discipline—retraining buddhi toward sarvaika-bhāvanā (one-pointed, non-dual vision).