Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 145

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

नरस्य बह्वपत्यस्य धिग्जन्मैश्वर्यवार्जितम् । अहो गुणाः सौम्यता च विद्वत्ता जन्म सत्कुले ॥ ४५ ॥

narasya bahvapatyasya dhigjanmaiśvaryavārjitam | aho guṇāḥ saumyatā ca vidvattā janma satkule || 45 ||

แม้เป็นชายผู้มีบุตรมาก หากปราศจากความรุ่งเรืองและศักดิ์ศรีแห่งตระกูลอันดี การเกิดนั้นก็น่าติเตียน. อา คุณธรรมช่างน่าสรรเสริญ—ความอ่อนโยน ความรู้ และการเกิดในสกุลอันประเสริฐ

नरस्यof a man
नरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
बहुmany
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक (compound member)
अपत्यस्यof offspring
अपत्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘बह्वपत्यस्य’ इति समासवत् प्रयोगः
धिक्fie!
धिक्:
Bhava-prakashana (भाव-प्रकाशन)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-निपात
जन्मbirth
जन्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ऐश्वर्यlordship; prosperity
ऐश्वर्य:
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (compound member)
वार्जितम्deprived of prosperity
वार्जितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्जित (प्रातिपदिक; √वर्ज् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (ऐश्वर्येण वर्जितम् = deprived of prosperity)
अहोah! indeed!
अहो:
Bhava-prakashana (भाव-प्रकाशन)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयार्थक-निपात (interjection of wonder)
गुणाःqualities
गुणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सौम्यताgentleness
सौम्यता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौम्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
विद्वत्ताlearning; scholarship
विद्वत्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वत्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जन्मbirth
जन्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सत्good; noble
सत्:
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक (compound member)
कुलेin a good family
कुले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘सत्कुले’ इति समासवत् प्रयोगः

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: raudra

FAQs

It elevates inner qualities—virtue, gentleness, and learning—as the true markers of worth, implying that mere social status or progeny without dharmic excellence is spiritually hollow.

While not naming Vishnu directly, it supports Bhakti by valuing saumyatā (humility and softness) and vidvattā (right understanding), which are foundational dispositions for sincere devotion and disciplined practice.

Vidvattā implies disciplined study—especially of śāstra supported by Vedāṅga tools like Vyākaraṇa (grammar) and Śikṣā (phonetics)—so that conduct aligns with Dharma rather than mere lineage-pride.