Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 101

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

जिह्वाग्रे वसते यस्य हरिरित्यक्षरद्वयम् । स विष्णुलोकमाप्नोति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ १ ॥

jihvāgre vasate yasya harirityakṣaradvayam | sa viṣṇulokamāpnoti punarāvṛttidurlabham || 1 ||

ผู้ใดมีนามสองพยางค์ว่า “หริ” สถิตอยู่ที่ปลายลิ้น ผู้นั้นย่อมบรรลุโลกของพระวิษณุ ซึ่งการหวนกลับไปเกิดใหม่เป็นสิ่งยากยิ่ง

जिह्वा-अग्रेon the tip of the tongue
जिह्वा-अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जिह्वायाः अग्रे)
वसतेdwells/abides
वसते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्
हरिःHari (Vishnu)
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इतिthus/“...”, as
इति:
Vacana-marker (इत्यर्थ/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण/इत्यर्थ-निपातः (quotative particle)
अक्षर-द्वयम्the two syllables
अक्षर-द्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक) + द्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु-समासः (द्वे अक्षरे यस्य/द्वे अक्षरे)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विष्णु-लोकम्Vishnu’s world
विष्णु-लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः लोकम्)
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
आवृत्ति-दुर्लभम्hard to return from (where return is difficult)
आवृत्ति-दुर्लभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआवृत्ति (प्रातिपदिक) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (आवृत्तेः दुर्लभम्) विशेषणम् (विष्णुलोकम्)

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

H
Hari
V
Vishnu

FAQs

It declares the salvific power of the Divine Name: keeping “Hari” naturally present on one’s tongue (constant remembrance and utterance) is presented as a direct cause for reaching Vishnu’s abode and escaping the cycle of rebirth.

Bhakti here is expressed as nāma-smarana/nāma-japa—loving repetition and effortless remembrance of Hari—implying that devotion rooted in the Lord’s name is sufficient to lead the devotee to Vishnuloka.

A practical takeaway aligned with Śikṣā (phonetics) and Vyākaraṇa (word/meaning) is careful, correct utterance and mindful retention of the two-syllabled name “Ha-ri,” emphasizing sound, clarity, and meaning in recitation.