Chandas: Varṇa-gaṇas, Guru-Laghu, Vṛtta-bheda, and Prastāra Procedures
आदित्रिके द्विचतुर्थे सममर्द्धसमं ततम् । लक्ष्म भिन्नं यस्य पादचतुष्के विषमं हि तत् ॥ ८ ॥
āditrike dvicaturthe samamarddhasamaṃ tatam | lakṣma bhinnaṃ yasya pādacatuṣke viṣamaṃ hi tat || 8 ||
เมื่อในบทหนึ่ง สามบาทแรกเป็นแบบสมะ และบาทที่สองกับที่สี่เป็นแบบอรรธสมะ แต่เครื่องหมายฉันทลักษณ์ (ลักษฺมะ) ในสี่บาทแตกต่างกัน ฉันท์นั้นเรียกว่า ‘วิษมะ’.
Sanatkumara (teaching Narada the Vedanga of Chandas)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
It frames Chandas (Vedic prosody) as disciplined sacred knowledge: precise metre preserves the integrity of recitation and transmission, supporting dharma and right understanding.
Indirectly: correct metrical knowledge safeguards accurate chanting and hymnody, which strengthens devotional practice by keeping praise and recitation faithful to tradition.
Chandas (prosody): it defines how to recognize a viṣama (uneven) metre in a four-pāda verse based on equality/inequality patterns across the pādas.