Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 89
Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules
सौम्यायने क्षत्रविप्रानितरां हन्ति दक्षिणे । द्विजातीं श्चक्रमाद्धंति राहुदृष्टोरगादितः ॥ ८९ ॥
saumyāyane kṣatraviprānitarāṃ hanti dakṣiṇe | dvijātīṃ ścakramāddhaṃti rāhudṛṣṭoragāditaḥ || 89 ||
ในอุตตรายณะ (เส้นทางเหนือ) โทษแห่งคราสย่อมกระทบกษัตริย์นักรบและพราหมณ์อย่างรุนแรงยิ่ง; ในทักษิณายณะ (เส้นทางใต้) ย่อมเบียดเบียนเหล่าทวิชะเป็นพิเศษ. ศัตรูทั้งหลาย เช่น งูเป็นต้น อันอยู่ใต้อิทธิพลสายตาแห่งราหู ย่อมเข้าประทุษร้ายเป็นวัฏจักรดุจล้อ
Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-dharma/auspiciousness context)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: vira
FAQs
It frames worldly suffering as patterned by kāla (time) and cyclical forces, urging the dvija to respond with dharma, restraint, and spiritual discipline rather than fear—supporting Moksha-dharma through detachment and right conduct.
While the verse is Jyotiṣa-toned, its implication is that when time-based afflictions arise, one should take refuge in steady sādhana—especially remembrance of the Lord and dharmic living—so external cycles do not destabilize inner devotion.
Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): it references uttarāyaṇa/dakṣiṇāyaṇa and Rāhu’s influence (graha-dṛṣṭi), indicating how time divisions and planetary factors are used to interpret periods of heightened affliction.