Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules
यद्दिग्गोऽभ्युदितो भौमस्तद्दिग्भूपभयप्रदः । मघामध्यगतो भौमस्तत्र चैव प्रतीपगः ॥ ३४ ॥
yaddiggo'bhyudito bhaumastaddigbhūpabhayapradaḥ | maghāmadhyagato bhaumastatra caiva pratīpagaḥ || 34 ||
ภาวมะ (ดาวอังคาร) ขึ้นในทิศใด ย่อมประทานความหวาดหวั่นแก่พระราชาแห่งทิศนั้น และเมื่อภาวมะเข้าสู่กึ่งกลางนักษัตรมฆา ณ ที่นั้นเองก็เป็นฝ่ายอัปมงคล (โคจรปฏิปักษ์) ด้วย॥
Sanatkumara (in instruction to Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: vira
It frames worldly upheaval as readable through Jyotiṣa: planetary movements signal instability for rulers, encouraging vigilance, restraint, and turning toward dharma when adverse omens arise.
Bhakti is implied as a stabilizing refuge when worldly signs turn hostile—when kings face fear and reversals, the dharmic response is humility, righteous conduct, and reliance on the Lord rather than pride in power.
Vedāṅga Jyotiṣa: interpreting Mars’s (Bhauma) rising by direction and his placement within a nakṣatra (Maghā) as predictive indicators of political danger and inauspicious trends.