Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules
इन्द्र चापार्द्धमूर्तिस्तु भानुर्भूपविरोधकृत् । शशरक्तनिभे भानौ संग्रामो न चिराद्भुवि ॥ ११ ॥
indra cāpārddhamūrtistu bhānurbhūpavirodhakṛt | śaśaraktanibhe bhānau saṃgrāmo na cirādbhuvi || 11 ||
หากพระอาทิตย์ปรากฏเป็นรูปดุจครึ่งคันธนูของพระอินทร์ ย่อมก่อให้เกิดความเป็นศัตรูระหว่างกษัตริย์ทั้งหลาย และเมื่อพระอาทิตย์มีสีแดงเข้มดุจโลหิตกระต่าย ไม่นานนักย่อมเกิดศึกสงครามบนแผ่นดิน
Narada (instructing on omens as part of dharma-knowledge)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: raudra
It frames cosmic phenomena as dharmic “nimittas” (indicators), urging rulers and householders to respond with restraint, prayer, and righteous conduct rather than panic—seeing the universe as morally ordered.
Though the verse is technical (omens), its implied practice is to turn to Surya and ultimately Vishnu with humility when adverse signs appear—using forewarning to increase sattva, truthfulness, charity, and devotional remembrance.
Jyotiṣa (a Vedāṅga): observation-based interpretation of solar appearances (coloration and bow-like forms) as predictive indicators for political conflict and impending warfare.