Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā
सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥
sapāpago'rko jāyo vā paravīryaprasūtikṛt | pāpabhasthau pāpakheṭaiḥ sūryārghānatrikoṇagau || 73 ||
หากสุริยะ (อรกะ) ร่วมกับอิทธิพลบาปเคราะห์ ย่อมก่อให้เกิดภาวะ ‘ชายนะ’ คืออยู่ใต้อำนาจผู้อื่น หรือบ่งชี้การมีบุตรด้วยกำลังของชายอื่น อีกทั้งเมื่อบาปเคราะห์สถิตในที่บาป และเมื่อสุริยะกับจันทร์อยู่ในตำแหน่งตรีโกณแห่งอรฆะของสุริยะ—ผลเช่นนี้ย่อมปรากฏ
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: karuna
It frames worldly suffering and social/sexual disorder as karmic outcomes indicated through Jyotiṣa, reminding the seeker that pāpa (sinful karma) has recognizable signs and should be countered by dharma, restraint, and purificatory practice.
While the verse itself is technical (Jyotiṣa), its implied teaching supports Bhakti-based dharma: recognizing inauspicious tendencies and taking refuge in righteous conduct and devotional atonements rather than fatalism.
Jyotiṣa Vedāṅga: the verse uses graha-doṣa logic—malefic influence (pāpa-graha), placement in inauspicious houses/positions, and trinal configurations tied to the Sun’s technical divisions (argha) to infer likely outcomes.