Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 42

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

नेष्टस्थेज्येऽन्यथास्ते स्त्रीयुंक्तासन्नरेक्षिते । पापयुक्तेक्षिते द्यूने रुषा प्रीत्या शुभग्रहैः ॥ ४२ ॥

neṣṭasthejye'nyathāste strīyuṃktāsannarekṣite | pāpayuktekṣite dyūne ruṣā prītyā śubhagrahaiḥ || 42 ||

เมื่อพฤหัสบดีสถิตในตำแหน่งอัปมงคลและให้ผลสวนทางนิมิตมงคล ประกอบกับดาว/ราศีฝ่ายสตรีและไร้ทัศนะคุ้มครอง อีกทั้งภพที่เจ็ดถูกดาวบาปเคราะห์ร่วมสถิตหรือเล็งทับ แม้ดาวศุภเคราะห์ก็ให้ผลเพียงเป็นครั้งคราว ผลนั้นปนความขุ่นเคืองและบางคราวก็มีความโปรดปราน

नेष्टस्थेin the place/sign of Neṣṭa
नेष्टस्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनेष्ट-स्थ (प्रातिपदिक; नेष्ट + स्थ)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); अधिकरणे (locative of place/state)
इज्येin Jupiter (Bṛhaspati)
इज्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइज्य (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); अधिकरणे
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable); क्रियाविशेषण (adverb)
आस्तेremains/is situated
आस्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
स्त्रीthe woman
स्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); कर्तरि
युक्ताjoined/associated
युक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
असन्being
असन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
अरेक्षितेin an unprotected (state/place)
अरेक्षिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअ-रक्षित (प्रातिपदिक; रक्ष् + क्त, नञ्-पूर्वक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; नञ्-समासार्थ (negation); अधिकरणे
पाप-युक्त-ईक्षितेwhen (she is) seen/affected with sinful association/aspect
पाप-युक्त-ईक्षिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपाप + युक्त + ईक्षित (प्रातिपदिक; पाप + युज्(क्त) + ईक्ष्(क्त))
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; अधिकरणे; समासे पूर्वपद-विशेषणम्
द्यूनेin the dyūna (7th house/spouse-place)
द्यूने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्यूना/द्यूना (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन, पुंलिङ्ग; अधिकरणे (astrological house/place)
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; करणम् (instrumental of manner)
प्रीत्याwith affection
प्रीत्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; करणम् (instrumental of manner)
शुभ-ग्रहैःby benefic planets
शुभ-ग्रहैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशुभ + ग्रह (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग; करणम्; समासः—शुभाः ग्रहाः (descriptive)

Narada (teaching in an astrological/technical context within Moksha Dharma)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

B
Brihaspati (Jupiter)
S
Shubha-graha (benefic planets)
P
Papa-graha (malefic planets)

FAQs

It frames worldly relationship outcomes as karma-phala shaped by graha-doṣa and protection (rakṣā), encouraging discernment and dharmic conduct rather than fatalism.

Indirectly: by showing that even benefic influences can become inconsistent under affliction, it points the seeker toward steadier refuge—sādhana, prayer, and devotion—beyond fluctuating worldly indicators.

Jyotiṣa Vedāṅga: assessing Jupiter’s condition, the seventh house (dyūna), conjunctions (yukta), aspects (īkṣita), and protective strength (rakṣā) to judge mixed results.