Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 53

Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy

उदात्तेतस्तुदाद्यास्तु त्रयोदश समीरिताः । परस्मैपदिनोऽष्टात्र रधाद्याः परिकीर्तिताः ॥ ५३ ॥

udāttetastudādyāstu trayodaśa samīritāḥ | parasmaipadino'ṣṭātra radhādyāḥ parikīrtitāḥ || 53 ||

ตั้งแต่หมวดอุทาตเตตะและหมวดทุทาทิ ได้ประกาศไว้รวม ๑๓ หมวด. และในที่นี้ยังกล่าวว่า ๘ หมวด เริ่มด้วยหมวดรธา เป็นปรัสไมปท (เสียงกริยาแบบใช้ปัจจัยฝ่ายผู้อื่น).

udāttetaḥstarting from ‘udātta’
udāttetaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootudātta + itaḥ (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAdverbial ablatival form (तसिल्/ablative adverb), ‘from/starting with udātta’
tudādyāḥthose beginning with ‘tud’ (Tudādi)
tudādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottud + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
trayodaśathirteen
trayodaśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottrayodaśa (प्रातिपदिक)
FormSaṅkhyā-vācaka (numeral/संख्यावाचक), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन), Masculine (पुंलिङ्ग) — agreeing with tudādyāḥ
samīritāḥare stated/mentioned
samīritāḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (मुख्यविशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-īr (धातु) + ta (क्त) → samīrita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त/PPP), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
parasmaipadinaḥParasmaipada (active-voice) verbs
parasmaipadinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparasmaipadin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
aṣṭaeight
aṣṭa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक)
FormSaṅkhyā-vācaka (numeral/संख्यावाचक), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन), Masculine (पुंलिङ्ग) — agreeing with radhādyāḥ
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
radhādyāḥthose beginning with ‘radh’
radhādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootradh + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
parikīrtitāḥare proclaimed/declared
parikīrtitāḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (मुख्यविशेषण)
TypeAdjective
Rootpari-kīrt (धातु) + ta (क्त) → parikīrtita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त/PPP), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It shows that Moksha Dharma in the Narada Purana is supported by disciplined Vedic learning—here, precise grammatical classification—so that scriptural recitation, meaning, and practice remain error-free.

Indirectly: by emphasizing correct linguistic knowledge, it safeguards accurate chanting and understanding of sacred texts, which strengthens sincere Vishnu-bhakti through sound recitation and right comprehension.

Vyākaraṇa (Sanskrit grammar): the verse enumerates verbal groupings and distinguishes parasmaipada usage, a practical tool for correct verb conjugation in Vedic and classical Sanskrit.