Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 29

Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy

सहोऽनुदात्तेदेकस्तु रमैकोऽप्यात्मनैपदी । सदस्रय उदात्तेतः कुचाद्वेदा उदात्त इत् ॥ २९ ॥

saho'nudāttedekastu ramaiko'pyātmanaipadī | sadasraya udāttetaḥ kucādvedā udātta it || 29 ||

ในชุดกฎเสียง ‘สห’ นับว่าเป็นอนุทัตตะ; ‘รม’ แม้เป็นรูปเดียวก็กล่าวว่าเป็นอาตมเนปทะ. ‘สทัสรยะ’ มีเครื่องหมายอุทัตตะ; และจาก ‘กุจะ’ รูป ‘เวทา/เวทาห์’ ก็พึงถือว่าเป็นอุทัตตะเช่นกัน॥๒๙॥

सहः‘saha’ (as an item/name)
सहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनुदात्त-इत्anudātta it-marker
अनुदात्त-इत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुदात्त (प्रातिपदिक) + इत् (प्रातिपदिक/संज्ञा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/विरोधार्थक-निपात (but/indeed)
रमा‘ramā’ (as an item/name)
रमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपवादार्थे (also/even)
आत्मनेपदी(is) ātmanepada
आत्मनेपदी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्मनेपदिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पद-भेद-विशेषण (ātmanepada)
सद-स्रयःthe ‘sad-sraya’ class
सद-स्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसद (प्रातिपदिक/गण-नाम) + स्रयः (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्ग-निर्देशः
उदात्त-इत्udātta it-marker
उदात्त-इत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदात्त (प्रातिपदिक) + इत् (प्रातिपदिक/संज्ञा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुचात्from ‘kuca’ (onwards/from)
कुचात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकुच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
वेदाःthe Vedas / (items called) ‘veda’
वेदाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उदात्तःudātta
उदात्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउदात्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
इत्it-marker
इत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइत् (प्रातिपदिक/संज्ञा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इत्संज्ञा

Sanatkumāra (teaching Nārada the technical marks of Śikṣā/Vyākaraṇa usage)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara
V
Veda

FAQs

It emphasizes that correct Vedic recitation depends on precise phonetics—especially udātta/anudātta accents—because mantra efficacy and faithful transmission of Vedic knowledge rely on accurate sound.

While not directly devotional, it supports bhakti practice by safeguarding mantra-śravaṇa and japa: devotion expressed through Vedic or Vaiṣṇava mantra recitation must preserve correct pronunciation and accent.

Śikṣā (phonetics) through udātta/anudātta accent indications, and Vyākaraṇa usage through noting forms that take ātmanepada (middle-voice) endings.