Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
जानुमात्रं च निर्द्धारे बहूनां च द्वयोः क्रमात् । कतमः कतरः संख्येयविशेषावधारणे ॥ ६१ ॥
jānumātraṃ ca nirddhāre bahūnāṃ ca dvayoḥ kramāt | katamaḥ kataraḥ saṃkhyeyaviśeṣāvadhāraṇe || 61 ||
ในการกำหนดขนาดใช้คำว่า ‘สูงเพียงเข่า’ และในการจัดลำดับของหลายสิ่ง รวมทั้งการเทียบลำดับของสองสิ่ง ใช้คำว่า ‘กตมะ’ และ ‘กตระ’ เพื่อชี้เฉพาะสิ่งหนึ่งในบรรดาทางเลือกที่นับได้
Sanatkumara (teaching Narada in a technical/vedanga-style exposition)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It emphasizes precision in śāstric language—clear determination (avadhāraṇa) of meaning supports correct understanding of Dharma and, ultimately, right knowledge conducive to Moksha.
Indirectly: Bhakti traditions rely on accurate transmission of mantras, names, and teachings; this verse highlights the grammatical clarity needed to preserve and interpret devotional instructions without ambiguity.
Vyākaraṇa (Sanskrit grammar): it notes usage principles for measurement-terms (like ‘jānumātra’) and for selection among alternatives using katama (among many) and katara (among two).