Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 42

Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa

स्वनहुच्च विमलद्यु वाश्वत्वारीदमेव च । एतद्ब्रह्माहश्च दंडी असृक्किंचित्त्यदादि च ॥ ४२ ॥

svanahucca vimaladyu vāśvatvārīdameva ca | etadbrahmāhaśca daṃḍī asṛkkiṃcittyadādi ca || 42 ||

ต่อไปนี้เป็นถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์/เชิงเทคนิค ได้แก่ ‘svanahucca’, ‘vimaladyu’, ‘vāśvatvāri’, ‘idam eva’, ‘etad’, ‘brahmāha’, ‘daṇḍī’, ‘asṛk’, ‘kiñcit’, ‘tyad’ และคำอื่น ๆ ทำนองนี้।

स्वनहुsvanahu (term)
स्वनहु:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वनहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (lexical/rare)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
विमलद्युpure-sky / spotless heaven (term)
विमलद्यु:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविमल (प्रातिपदिक) + द्यु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वाश्वत्वारीvāśvatvārī (term)
वाश्वत्वारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवाश्वत्वारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (lexical/rare)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एवindeed, only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (particle 'indeed/only')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ब्रह्माहःslayer of a Brahmin
ब्रह्माहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्माहन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
दण्डीstaff-bearer
दण्डी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
असृक्blood
असृक्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसृज्/असृक् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
किञ्चित्something; a little
किञ्चित्:
Karma (कर्म)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formअव्ययवत् सर्वनाम; अनिश्चितपरिमाणवाचक (indefinite 'something/a little')
त्यत्that (yonder)
त्यत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
आदिand so on; etc.
आदि:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; 'आदि' = आदि-शब्दः (etc., beginning with)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक

Sanatkumara (teaching Narada in list/enumeration style)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada
S
Sanatkumara
B
Brahma

FAQs

This verse functions as a catalog of recognized sacred/technical expressions—showing that correct knowledge of scriptural language and its established terms supports disciplined study, right understanding (jñāna), and ultimately Moksha-Dharma.

Indirectly: Bhakti practice relies on accurate recitation and comprehension of scriptural wording; such lists preserve correct verbal forms and meanings used in praise, remembrance, and instruction.

Vedāṅga-Vyākaraṇa (grammar/lexical tradition): demonstratives like etad/tyad and fixed expressions are preserved as authoritative items for correct usage in study and recitation.