Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 75

Sṛṣṭi-pralaya-kathana: Mahābhūta-guṇāḥ, Vṛkṣa-indriya-vādaḥ, Prāṇa-vāyu-vyavasthā

त्वक् च मांसं तथास्थीनि मज्जा स्नायुश्च पंचमः । इत्येतदिह संघातं शरीरे पृथिवीमये ॥ ७५ ॥

tvak ca māṃsaṃ tathāsthīni majjā snāyuśca paṃcamaḥ | ityetadiha saṃghātaṃ śarīre pṛthivīmaye || 75 ||

ผิวหนัง เนื้อ กระดูก ไขกระดูก และประการที่ห้า—เส้นเอ็น (สนายุ): นี่คือหมู่ประกอบในกายที่เป็นธาตุดิน (ปฤถวี) ดังกล่าวไว้ ณ ที่นี้।

त्वक्skin
त्वक्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मांसम्flesh
मांसम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/उपमानार्थ (adverb: ‘likewise/also’)
अस्थीनिbones
अस्थीनि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), बहुवचन
मज्जाmarrow
मज्जा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन
स्नायुःsinew/ligament
स्नायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Viśeṣaṇa (विशेषण-कार्य)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
इतिthus
इति:
Nirdeśa (निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निगमन-अव्यय (quotative/iti)
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण-कार्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘संघातम्’ इत्यस्य विशेषण
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संघातम्aggregate/collection
संघातम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंघात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन
शरीरेin the body
शरीरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन
पृथिवीमयेmade of earth
पृथिवीमये:
Viśeṣaṇa (विशेषण-कार्य)
TypeAdjective
Rootपृथिवीमय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; तद्धितान्त ‘-मयट्’ (made of): पृथिव्या मयः

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

It trains tattva-viveka (discernment) by describing the body as a mere aggregate of earth-element constituents, supporting detachment (vairāgya) and the pursuit of mokṣa.

By reducing bodily identity to elemental parts, it weakens ego-based attachment, making the mind fit to turn toward the imperishable—commonly expressed in the Purana as steady devotion to Vishnu beyond the perishable body.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught directly; the verse functions as a mokṣa-dharma reflection used alongside sādhanā to cultivate discrimination and renunciation.