Shloka 14

Adhyaya 86Devi's Grace

विच्छिन्नबाहुशिरसः सृतास्तेन तथापरे ।

पपौ च रुधिरं कोष्ठादन्येषां धुतकेसरः ॥

vicchinnabāhuśirasaḥ sṛtās tena tathāpare /

papau ca rudhiraṃ koṣṭhād anyeṣāṃ dhutakesaraḥ

ส่วนพวกอื่นที่แขนและศีรษะถูกตัดขาดก็หนีไปจากเขา และสิงห์ผู้สะบัดแผงคอดื่มโลหิตจากอกของผู้อื่น

विच्छिन्नबाहुशिरसःwith arms and heads severed
विच्छिन्नबाहुशिरसः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootवि-छिद् (धातु) → विच्छिन्न (कृदन्त) + बाहु (प्रातिपदिक) + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (बाहु + शिरस्) ततः बहुव्रीहिवत् प्रयोगः; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘सृताः’ इति विशेषणम्; अर्थः—विच्छिन्नौ बाहू शिरांसि च येषाम्/येषां ते
सृताःfled
सृताः:
क्रिया-सम्बद्ध कर्ता (Subject linked to participle)
TypeVerb
Rootसृ (धातु) → सृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘(ते)’ इति कर्तरि भावे—‘escaped/fled’
तेनby him
तेन:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसक; तृतीया, एकवचन
तथाalso
तथा:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (also)
अपरेothers
अपरे:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
पपौdrank
पपौ:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
कोष्ठात्from the chest/belly
कोष्ठात्:
अपादान (Source/Ablative)
TypeNoun
Rootकोष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी, एकवचन
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, बहुवचन
धुतकेसरःhaving shaken (his) mane
धुतकेसरः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootधू (धातु) → धुत (कृदन्त) + केसर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष/कर्मधारयवत् ‘धुतं केसरं यस्य’; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (सिंहस्य) विशेषणम्
Ṛṣi narrator

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Devī (Ambikā)Siṃha (Devī’s mount)
Siṃha as Devī’s terrifying protective force (ugra-rakṣaṇa)
ShaktismTerror of adharmaProtective wrathBattle aftermath

FAQs

The ‘flight’ of the asuras indicates that unrighteousness ultimately cannot stand before truth-power; it collapses into fear and dispersal when confronted by uncompromising protection.

Still within the Devi-ākhyāna (episode). It is exemplary narrative rather than a structural pancalakṣaṇa passage.

Blood-drinking imagery can signify reclaiming and transmuting dissipated life-force (vital energy) from destructive patterns back into protective strength under Devī’s aegis.