Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Adhyaya 31Naimittika and Related Śrāddha Rites: Sapiṇḍīkaraṇa, Eligibility, Timing, and Procedure

तद्वदाचमनार्थाय दद्यादापः सकृत् सकृत् ।

अनुज्ञां च ततः प्राप्य यतवाक्कायमानसः ॥

tadvadācamanārthāya dadyādāpaḥ sakṛt sakṛt / anujñāñca tataḥ prāpya yatavākkāyamānasaḥ

ในทำนองเดียวกัน เพื่อการอาจมนะ (ācamanā) พึงถวาย/ให้สายน้ำซ้ำแล้วซ้ำเล่าตามความจำเป็น ครั้นได้รับอนุญาตแล้ว พึงตั้งอยู่ด้วยความสำรวมในวาจา กาย และใจ.

तद्वत्likewise, in the same way
तद्वत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद् + वत् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverbial: 'in that manner')
आचमन-अर्थायfor the purpose of sipping (ācamana)
आचमन-अर्थाय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootआचमन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदानार्थ (dative of purpose)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आपःwater
आपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; (plural tantum)
सकृत्once
सकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सकृत्again/once more
सकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having obtained)
यत-वाक्-काय-मानसःone restrained in speech, body, and mind
यत-वाक्-काय-मानसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + वाक् (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः—'यस्य वाक् कायः मनश्च यतं (नियतम्)'
Dharma-instruction within the Markandeya Purana narrative

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaŚrāddhaĀcamanaSelf-restraint (yama-like)Ritual purity

FAQs

External purification (water) is paired with internal purification (restraint). The rite’s success is tied to composure and disciplined conduct.

Ācāra/dharma instruction; not pañcalakṣaṇa.

Ācamana is a micro-rite of re-centering prāṇa; the tri-restraint (speech/body/mind) seals the ritual field so its intention does not dissipate.