Shloka 18
धृष्टट्रुम्नश्न दुर्धर्ष: सर्वशस्त्रभृतां वर: । समस्ताक्षौहिणीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणा: । वेदावभूथसम्पन्ना: सर्वे शूरास्तनुत्यज:,महाबली राजा द्रुपद भी एक अक्षौहिणी सेनाके साथ पधारे। उनके साथ द्रौपदीके पाँचों वीर पुत्र, कभी परास्त न होनेवाले शिखण्डी और समस्त शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ एवं दुर्धर्ष वीर धृष्टद्युम्न भी थे। इनके सिवा और भी अनेक राजा वहाँ पधारे, जो सब-के-सब एक- एक अक्षौहिणी सेनाके पालक, यज्ञकर्ता, यज्ञोंमें अधिकसे अधिक दक्षिणा देनेवाले, वेद और अवभृथ (यज्ञान्त) स्नानसे सम्पन्न, शूरवीर तथा पाण्डवोंके लिये प्राण देनेवाले थे
vaiśampāyana uvāca | dhṛṣṭadyumnaś ca durdharṣaḥ sarvaśastrabhṛtāṁ varaḥ | samastākṣauhiṇīsena-pālā yajvāno bhūridakṣiṇāḥ | vedāvabhṛthasampannāḥ sarve śūrās tanutyajaḥ | mahābalī rājā drupadaḥ api ekākṣauhiṇī-senayā saha upāgamat |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ธฤษฏทยุมน์ผู้มิอาจพิชิต ผู้เข้าถึงได้ยาก และเป็นยอดแห่งผู้ทรงศัสตรา ก็ได้มาถึง ณ ที่นั้นด้วย อีกทั้งมีพระราชาเป็นอันมากมาพร้อมกัน แต่ละพระองค์เป็นจอมทัพแห่งกองอักษौหิณีเต็มกอง เป็นผู้ตั้งมั่นในยัญพิธี เลื่องชื่อด้วยทานอันไพบูลย์ ชำระตนด้วยพิธีเวทและอวภฤถสฺนานอันเป็นการอาบน้ำปิดยัญ พวกเขาล้วนเป็นวีรบุรุษ พร้อมสละกายเพื่อปาณฑพทั้งหลาย พระเจ้าทรุปทผู้ทรงมหาพลก็เสด็จมาพร้อมกองอักษौหิณีหนึ่งกอง และมีโอรสผู้กล้าทั้งห้าของเทราปที ศิขัณฑินผู้ไม่เคยพ่าย และธฤษฏทยุมน์ผู้ดุเดือดร่วมมาด้วย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links martial support with dharmic credentials: the allies are not only strong warriors but also disciplined householders and sacrificers, portrayed as ethically grounded and willing to risk their lives for a righteous alliance.
Allied forces assemble in support of the Pāṇḍavas: Drupada arrives with a full akṣauhiṇī, accompanied by Draupadī’s five sons, Śikhaṇḍin, and the formidable commander Dhṛṣṭadyumna; many other kings with their own akṣauhiṇīs also come.