Shloka 28
वैशम्पायन उवाच ततो विराट: परमाभितुष्ट: समेत्य राजा समयं चकार । राज्यं च सर्व विससर्ज तस्मै सदण्डकोशं सपुरं महात्मा,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! तदनन्तर राजा विराटने बड़ी प्रसन्नताके साथ अपने पुत्रसे मिलकर कुछ विचार किया, फिर उन महामनाने दण्ड, कोश और नगर आदिसहित सम्पूर्ण राज्य युधिष्ठिरको समर्पित कर दिया। फिर प्रतापी मत्स्यराज अर्जुनको आगे रखकर सब पाण्डवोंसे मिले और यह कहने लगे कि हमारा बड़ा सौभाग्य है, हमारा बड़ा सौभाग्य है; जो आपलोगोंका दर्शन हुआ
vaiśampāyana uvāca | tato virāṭaḥ paramābhituṣṭaḥ sametya rājā samayaṃ cakāra | rājyaṃ ca sarvaṃ visasarja tasmai sadaṇḍakośaṃ sapuraṃ mahātmā |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นแล้วพระเจ้าวิราฏผู้ยินดีอย่างยิ่งได้เข้าไปพบและทำความตกลงกัน แล้วพระราชาผู้มีใจยิ่งใหญ่ก็ถวายราชอาณาจักรทั้งสิ้นแก่เขา พร้อมทั้งอำนาจแห่งทัณฑะ (การปกครองและการลงโทษ), โกศะ (พระคลัง), และปุระ (นครและสรรพสถาน)
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical kingship: legitimate authority is not merely land, but also the instruments of governance—justice/force (daṇḍa), treasury (kośa), and civic order (pura). Virāṭa’s willing transfer underscores gratitude, recognition of dharmic merit, and the moral basis of political alliance.
After the Pandavas are revealed and honored, King Virāṭa—overjoyed—meets and reaches an understanding with them, and formally entrusts the whole kingdom (including administrative power, treasury, and capital) to Yudhiṣṭhira, signaling submission, alliance, and respect.