Shloka 16
Ballava (Bhīma) Seeks Employment as Royal Cook in Virāṭa’s Court
समानयानो भवितासि मे सखा प्रभूतवस्त्रो बहुपानभोजन: । पश्येस्त्वमन्तश्न बहिश्न सर्वदा कृतं च ते द्वारमपावृतं मया,[फिर वे युधिष्ठिससे बोले--] कंक! आजसे आप मेरे सखा हैं। जैसी सवारीमें मैं चलता हूँ, वैसी ही आपको भी मिलेगी। पहननेके वस्त्र और भोजन-पान आदिका प्रबन्ध भी आपके लिये पर्याप्त मात्रामें रहेगा। बाहरके राज्य-कोश, उद्यान और सेना आदि तथा भीतरके धन-दारा आदिकी भी देख-भाल आप ही करें। मेरे आदेशसे आपके लिये राजमहलका द्वार सदा खुला रहेगा; आपसे कोई परदा नहीं रखा जायगा
samānayāno bhavitāsi me sakhā prabhūtavastraḥ bahupānabhojanaḥ | paśyestvam antaḥśna bahiḥśna sarvadā kṛtaṃ ca te dvāram apāvṛtaṃ mayā ||
วิราฏตรัสว่า “กังกะ! ตั้งแต่วันนี้เจ้าคือสหายของเรา เจ้าจะได้ขึ้นพาหนะเช่นเดียวกับที่เราขึ้น มีเครื่องนุ่งห่มและเสบียงอาหารเครื่องดื่มอย่างอุดม เจ้าจงดูแลกิจการทั้งภายในและภายนอกอยู่เสมอ และด้วยบัญชาของเรา ประตูพระราชวังสำหรับเจ้าจะเปิดไว้ตลอด—จะไม่มีสิ่งใดปิดบังจากเจ้า”
विराट उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes honoring worthy guests and servants with security, provision, and trust. Virāṭa’s promise of equal conveyance, ample supplies, and open access models royal hospitality and confidence in a trusted advisor.
King Virāṭa accepts “Kanka” (Yudhiṣṭhira in disguise) into his service and friendship, granting him status, resources, oversight of internal and external matters, and unrestricted entry to the palace—signaling full royal favor during the Pāṇḍavas’ incognito year.