Shloka 12
“अतः मेरे सैनिकोंमेंसे जो लोग त्रिगर्तोंके साथ होनेवाले युद्धमें घायल नहीं हुए हों, वे सब विशाल सेनाके साथ राजकुमार उत्तरकी रक्षाके लिये जाये ।। हयांश्न नागांश्व रथांश्व शीघ्र पदातिसड्घांश्व॒ ततः प्रवीरान् | प्रस्थापयामास सुतस्य हेतो- विंचित्रशस्त्राभरणोपपन्नान्,तत्पश्चात् उन्होंने पुत्रकी रक्षाके लिये विचित्र-विचित्र आयुधों और आशभूषणोंसे विभूषित घुड़सवारों, हाथीसवारों, रथारोहियों तथा पैदल योद्धाओंके समूहोंको, जो बड़े शूरवीर थे, भेजा
ataḥ me sainikebhyaḥ ye lokāḥ trigartaiḥ saha bhaviṣyati yuddhe ghāyitā na bhaveyuḥ, te sarve viśālena senayā rājaputra-uttarasya rakṣārthaṃ yāntu. hayān nāgān rathāṃś ca śīghraṃ padāti-saṅghāṃś ca tataḥ pravīrān prāsthāpayām āsa sutasya hetoḥ vicitra-śastrābharaṇopapannān.
เพราะฉะนั้น ทหารของเราผู้มิได้บาดเจ็บในศึกกับพวกตรีคัรตะ จงออกไปโดยพลันพร้อมด้วยกำลังใหญ่ เพื่อพิทักษ์เจ้าชายอุตตระ แล้วเพื่อความปลอดภัยของโอรส พระองค์ก็รีบส่งกองทหารกล้าหาญออกไป—ทหารม้า พลช้าง นักรบรถศึก และหมู่ทหารราบ—พร้อมสรรพด้วยอาวุธนานาชนิด และประดับด้วยเกราะและเครื่องอลังการอันวิจิตร
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rājadharma: a ruler’s foremost obligation is protection. Those capable of fighting are reassigned to guard the vulnerable (the prince), showing that duty and safeguarding life take precedence over mere continuation of combat.
After the clash involving the Trigartas, the speaker orders that unwounded soldiers assemble with a large force to protect Prince Uttara, and then dispatches mixed units—cavalry, elephant corps, chariots, and infantry—well-armed and well-equipped for the prince’s defense.