Shloka 3
Kuru-Sainika-Āśvāsana and Vijayaghoṣaṇa
Reassuring the Kuru Soldiers; Proclaiming Victory
नदद्धरिश्व महानागैहल्वेषमाणैश्न वाजिभि: | भेरीशड्खनिनादैश्व स शब्दस्तुमुलो5भवत्,बड़े-बड़े गजराजोंके चिग्घाड़ने, घोड़ोंके हिनहिनाने और नगाड़ों तथा शंखोंके बजाये जानेसे जो शब्द हुए, उनके एकत्र मिलनेसे उस रणभूमिमें भारी कोलाहल मच गया
nadad-dhariśva-mahānāgaiḥ helveṣamāṇaiś ca vājibhiḥ | bherī-śaṅkha-ninādaiś ca sa śabdas tumulo 'bhavat ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เสียงคำรามของช้างศึกใหญ่ เสียงร้องของม้า และเสียงกลองศึกกับสังข์ที่กึกก้อง เมื่อประดังรวมกันแล้ว ก็กลายเป็นโกลาหลอันตุมุลครอบคลุมทั่วสนามรบ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse is primarily descriptive rather than doctrinal: it highlights how collective martial instruments and animals create an overwhelming battlefield din, underscoring the gravity of impending violence and the need for steadiness and discernment amid chaos.
As forces assemble, war-elephants trumpet, horses neigh, and drums and conches are sounded; their combined noise rises into a great tumult on the battlefield, signaling the escalation toward open combat.