Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

धनंजय-दुर्योधन-संग्रामः

Arjuna–Duryodhana Engagement and Admonition

प्रतिजग्राह तं॑ कर्ण: प्रीयमाणो महारथ: । महता शरवर्षेण वर्षमाणमिवाम्बुदम्‌,महारथी कर्णने बड़ी प्रसन्नताके साथ मेघके सदृश बाणोंकी दृष्टि करनेवाले अर्जुनको अपने सायकोंकी भारी बौछार करके रोका

pratijagrāha taṃ karṇaḥ prīyamāṇo mahārathaḥ | mahatā śaravarṣeṇa varṣamāṇam ivāmbudam ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—กรรณะ มหารถี ผู้ยินดี ได้เข้ารับศึกกับเขา; แล้วด้วยห่าลูกศรอันเกรียงไกร เขาก็สกัดอรชุนผู้โปรยศรดุจเมฆฝนไว้ได้

प्रतिजग्राहaccepted/received; took up (met/checked)
प्रतिजग्राह:
Kriya
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह् (ग्रह्)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, 3, singular
तम्him/that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, accusative, singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
Formmasculine, nominative, singular
प्रीयमाणःrejoicing; being pleased
प्रीयमाणः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) → प्रीयमाण (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदी)
Formmasculine, nominative, singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
Formmasculine, nominative, singular
महताwith great (force/amount)
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
Formneuter, instrumental, singular
शरवर्षेणwith a rain/shower of arrows
शरवर्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootशरवर्ष
Formneuter, instrumental, singular
वर्षमाणम्raining; showering
वर्षमाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृष् (धातु) → वर्षमाण (शानच्-प्रत्यय, वर्तमानकाले आत्मनेपदी)
Formmasculine, accusative, singular
इवlike; as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अम्बुदम्cloud
अम्बुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootअम्बुद
Formmasculine, accusative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Karna
A
Arjuna
A
arrows (śara)
C
cloud (ambuda)

Educational Q&A

The verse underscores the kṣatriya ideal of steadfastness in battle: a warrior meets an opponent directly and responds proportionately, maintaining courage and skill rather than yielding to fear or confusion.

Karna confronts Arjuna in combat. As Arjuna sends a cloud-like rain of arrows, Karna—pleased and confident—answers with an even heavier barrage, effectively checking Arjuna’s advance.