Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
यह शीघ्रतापूर्वक अस्त्र चलानेमें आचार्य द्रोणके शिष्योंमें प्रथम माना गया है। इस युद्धमें आज मैं इसे शीघ्र अस्त्र चलानेकी विपुल कलाका दर्शन कराऊँगा ।। नागकक्षा तु रुचिरा ध्वजाग्रे यस्य तिष्ठति । एष वैकर्तन: कर्णो विदित: पूर्वमेव ते,जिसकी ध्वजाके अग्रभागपर हाथी या उसकी साँकलके चिह्से युक्त पताका फहरा रही है, यह विकर्तनपुत्र कर्ण है। इससे तुम पहले ही परिचित हो चुके हो
yaḥ śīghratāpūrvakam astrāṇi calane ācārya-droṇasya śiṣyeṣu prathamo mataḥ। asmin yuddhe ’dya tam ahaṁ śīghrāstra-prayogasya vipulāṁ kalāṁ darśayiṣyāmi॥ nāgakakṣā tu rucirā dhvajāgre yasya tiṣṭhati। eṣa vaikartanaḥ karṇo viditaḥ pūrvam eva te॥
อรชุนกล่าวว่า “ผู้นี้ถูกนับว่าเป็นที่หนึ่งในหมู่ศิษย์ของอาจารย์โทรณะในวิชาอาวุธที่ปล่อยได้รวดเร็ว วันนี้ในศึกนี้เราจะให้เขาได้เห็นศิลป์อันกว้างใหญ่แห่งอาวุธฉับไว และผู้ที่ปลายธงมีเครื่องหมายงดงามเป็นรูปช้างพร้อมโซ่—ผู้นั้นคือกรรณะ บุตรแห่งวิกรตนะ ซึ่งเจ้ารู้จักมาก่อนแล้ว”
अजुन उवाच
Even amid hostility, a warrior is expected to recognize an opponent’s excellence and meet it with disciplined skill; prowess is acknowledged, yet directed toward one’s duty in battle.
Arjuna identifies Karṇa by his distinctive banner emblem and declares his intent to confront him, forcing Karṇa to demonstrate his famed speed and mastery in weapon deployment.