Shloka 20
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
सकृदेवानतं शेकू रथमभ्यसितु परे । अलभ्य: पुनरश्वैस्तु रथात् सो$तिप्रपादयेत्,शत्रुसैनिक अर्जुनका रथ निकट आनेपर उसे एक ही बार पहचान पाते थे; दुबारा इसके लिये उन्हें अवसर नहीं मिलता था; क्योंकि पास आते ही अर्जुन उन्हें घोड़ोंसहित इस लोकसे परलोक भेज देते थे
sakṛd evānataṃ śeku ratham abhyasitu pare | alabhyaḥ punar aśvais tu rathāt so 'tiprapādayet ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—นักรบฝ่ายตรงข้ามรู้จำรถศึกคันนั้นได้เพียงครั้งเดียวเมื่อมันเข้ามาใกล้ครั้งแรก; แล้วก็ไม่มีโอกาสครั้งที่สองอีก เพราะทันทีที่อรชุนประชิด เขาก็เหวี่ยงพวกเขาตกจากรถศึก ส่งไปจากโลกนี้สู่ปรโลก พร้อมทั้งม้าศึกของพวกเขา
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights decisive execution of duty in a righteous battle context: once the enemy comes within range, hesitation is dangerous, and the protector (Arjuna) acts swiftly to neutralize threats, reflecting kṣatriya-dharma and the priority of safeguarding those under one’s protection.
During the Virāṭa campaign, Arjuna’s chariot closes rapidly on the opposing soldiers. They can identify him only at the first approach; immediately thereafter he overwhelms them, casting them down from their chariots and effectively killing them, leaving no chance for a second engagement.