Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

द्रोण-पार्थ-युद्धम्

Droṇa–Pārtha Strategic Engagement

एष तिष्ठन्‌ रथश्रेष्ठे रथे च रथिनां वर: । उत्कर्षति धनु:श्रेष्ठ गाण्डीवमशनिस्वनम्‌,यह देखो, उस श्रेष्ठ रथमें बैठे हुए रथियोंमें प्रधान वीर अर्जुन धनुषोंमें सर्वोत्तम गाण्डीवकी डोरी खींच रहे हैं और उससे वज्रकी गड़गड़ाहटके समान शब्द हो रहा है

eṣa tiṣṭhan rathaśreṣṭhe rathe ca rathināṁ varaḥ | utkarṣati dhanuḥśreṣṭhaṁ gāṇḍīvam aśanisvanam ||

“จงดูเถิด—อรชุน ผู้เลิศในหมู่นักรบรถศึก ยืนอยู่บนรถอันประเสริฐ กำลังดึงสายคันศรคานฑีวะอันยอดเยี่ยม; ครั้นสายถูกดึง เสียงก้องกังวานดุจอสนีบาต”

एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तिष्ठन्standing
तिष्ठन्:
Karta
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठति)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
रथश्रेष्ठेin the best chariot
रथश्रेष्ठे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथश्रेष्ठ
FormMasculine, Locative, Singular
रथेin the chariot
रथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रथिनाम्of chariot-warriors
रथिनाम्:
TypeNoun
Rootरथिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःthe best, the foremost
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्कर्षतिpulls, draws tight
उत्कर्षति:
TypeVerb
Rootउत्+कृष्
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
धनुःश्रेष्ठम्the best of bows
धनुःश्रेष्ठम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनुःश्रेष्ठ
FormNeuter, Accusative, Singular
गाण्डीवम्Gāṇḍīva (Arjuna’s bow)
गाण्डीवम्:
Karma
TypeNoun
Rootगाण्डीव
FormNeuter, Accusative, Singular
अशनिस्वनम्thunder-sounding (like a thunderbolt)
अशनिस्वनम्:
TypeAdjective
Rootअशनिस्वन
FormNeuter, Accusative, Singular

द्रोण उवाच

D
Droṇa
A
Arjuna
G
Gāṇḍīva
C
chariot (ratha)

Educational Q&A

The verse highlights the unmistakable signs of true capability: disciplined readiness and mastery of one’s duty (kṣatriya-dharma). Arjuna’s controlled act of drawing Gāṇḍīva becomes an ethical marker of preparedness and rightful strength rather than mere display.

Droṇa points out Arjuna on an excellent chariot, identifying him as the foremost chariot-warrior. Arjuna draws the string of his famed bow Gāṇḍīva, producing a thunder-like sound that signals his presence and martial readiness.